فروش ویژه اسلایسر هندوانه

هم اکنون این محصول با 65 درصد تخفیف عرضه شده است

فقط 10000 تومان 

خرید اینترنتی

»

منتظر تحول در ترکیب مجلس دهم باشید

مدرنيته را در بهترين وجه مي توان عصري توصيف كرد كه ويژگي شاخص آن تحولات دايمي است.

منتظر تحول در ترکیب مجلس دهم باشید

مدرنيته را در بهترين وجه مي توان عصري توصيف كرد كه ويژگي شاخص آن تحولات دايمي است.

انسان مدرن در جريان رابطه اي آگاهانه با تاريخ به سر مي برد؛ اگر خارج از عرف و سنت عمل مي كند اين امر تا حدودي در معناي كنايي و استعاري آن است. اگر خود را به آينده متعهد و پايبند مي داند يا از روي بي پروايي و بي احتياطي است يا براساس قوه پيش بينانه اي است كه به وي مي گويد تاريخ چگونه بايد مسير خود را رو به پيش طي كند؛ عده اي معتقدند كه محافظه كاري محصول خاص اين آگاهي مدرن است. در اين راستا اكنون اين سوال مطرح است كه ايران به سوي مدرنيته در حركت است يا هراسي از آن دارد؟ در اين راستا سعيد حجاريان با آرمان به گفت وگو پرداخت و ضمن تشريح معناي مدرنيته به الزامات آن و دلايل ناكامي در تحققش در برخي اعصار پرداخت كه در ادامه مي خوانيد:

جامعه ايراني يك جامعه سنتي محسوب مي شود؛ اما تصور مي شود كه خواه ناخواه به سمت مدرنيته در حال حركت است. تعريف شما از مدرنيته چيست؟ رژيم گذشته بسيار در تلاش بود كه مدرنيته يا مدرنيزاسيون را به ثمر برساند. تلاشي پس از انقلاب در اين راستا صورت گرفت؟

انقلاب اسلامي ايران در سال 57 در حقيقت غلبه پروژه مدرنيت بر پروژه مدرنيزاسيون بود.

  يعني چه؟

مدرنيزاسيون در حقيقت فرايندي است كه با اراده و نقش كارگزار تاريخ به پيش برده مي شود و جوامع را از وضعيت سنتي به وضعيت مدرن متحول مي كند. پروژه مدرنيزاسيون اساسا فرايندي برون زا است. اين را بايد در برابر درون زا بودن پروژه مدرنيته يا مدرنيت قرار داد. مدرنيزاسيون اساسا از بيرون صورت مي گيرد يعني بايد عنصر يا عاملي از خارج نظام سنتي بيايد كمك كند كه يك كشور از وضعيت سنتي خارج شود و مدرنيزه شود. البته شكل بدوي و خشن آن استعمار است.

  به طور طبيعي كشوري تمايل به تحت استعمار بودن ندارد. منظورتان اين است كه مستعمره شدن از احتمالات حركت به سمت مدرنيته است؟

باید به معني استعمار توجه داشت. استعمار در معناي لغوي معادل طلب عمران كردن است. يعني يك كشوراستعمارگر با وارد شدن به يك كشور استعمار زده ادعا مي كند كه مي خواهد آباداني را به آن كشور عطا كند. استعمار نوعي عمران از بيرون است.

  عمران و ساختن از نو موضوع مثبت و مطلوبي تعريف مي شود. عمران مورد اشاره با عمران به رسميت شناخته شده تفاوت دارد كه به استعمار وصل مي شود؟

بله؛ متفاوت است. پروژه مدرنيزاسيون اساسا پروژه اي برون زا است كه توسط يك كشور پيشرفته تر يا يك عامل و كارگزار توسعه يافته تر اجرا مي شود و هدفش جهان توسعه نيافته است. در حالي كه پروژه مدرنيته پروژه اي درون زاست و آكتور تاريخ از درون خود اين پروژه مي جوشد. به عبارتي عناصري در دوره همان بافت و ساخت سنتي هستند كه پي به مشكلات مي برند و سعي مي كنند علاجي براي آن پيدا كنند.

  در رژيم گذشته همانطور كه در ابتداي بحث اشاره كرديد، پروژه مدرنيزاسيون در دستور كار بود. چه مولفه هايي سبب شد تا آن رژيم به هدف خودش نرسد؟

درست است. در نظام شاه، برنامه و بودجه ما دقيقا بر مبناي الگوي مدرنيزاسيون عمل مي كرد. ابتدا تصور مي كرد كه الگوي نظام دو حزبي مانند آنچه در انگلستان وجود داشت، مناسب است و سعي كرد آن را پياده كند. به همين دليل دوحزب فرمايشي ايران نوين و مردم را درست كردند اما به آنچه مي خواستند نرسيدند. بعضي از گياهان هستند كه بايد در زمين خاصی كاشته شوند و نمي توان گياهي را از زمين خودش كند و در زميني ديگر كاشت. هر زميني بايد گياهان بومي خودش را داشته باشد. اينان حتي اندك تلاشي در جهت بومي كردن استراتژي هاي مدرنيزاسيون به خرج ندادند و تصور مي كردند مي شود هر آنچه در غرب هست را عينا اجرا كرد.

  گفته مي شود اقتصاد كشور در زمان رژيم گذشته به سمت غرب گرايش پيدا كرد. درست است؟

شاه در عرصه اقتصاد و صنعت مدرنيزه كردن را در پيش گرفت اما در كنار آن توجه نكرد كه در غرب همراه توسعه اقتصادي، توسعه سياسي و دموكراتيزه كردن هم پيشرفته است. شاه دموكراتيزه كردن را نمي خواست و ساختار سياسي كشور هم اقتضاي دموكراتيزه شدن را نداشت. بنابراين شكاف عميقي ميان توسعه اقتصادي و سياسي پديد آمد. هم فاز نبودن توسعه اقتصادي و توسعه سياسي را مي توان از عوامل مهم انقلاب اسلامي دانست. شاه بعضي از شاخص هاي توسعه يافتگي را نياز داشت اما برخي ديگر را نمي خواست. غربي ها چند قلم دارو نوشته بودند اما شاه بر اساس ديدگاه خودش بعضي از آنها را حذف كرد و معلوم است كه يك پيكره بيمار با خوردن يك دارو بهبود نخواهد يافت.

  به هر حال ملت، رژيم شاه را سرنگون كردند و شرايط به كلي تغيير كرد. در دوران پس از انقلاب تمايل به مدرنيته و رهايي از پروژه مدرنيزاسيون وجود داشت. اين پروژه محقق شد؟

انقلاب اسلامي ايران را بايد اساسا در درون پروژه مدرنيته بررسي كرد. براي شناخت و تحليل بهتر انقلاب 57 بايد رگه هاي مدرن آن را برجسته ديد و نشان داد كه در انقلاب اسلامي چگونه مدرنيته به جنگ مدرنيزاسيون رفت. انقلاب اسلامي يك پديده مدرن است. انقلاب اصولا نقد راديكال وضع موجود است و از اين بابت يك پروژه مدرن به شمار مي آيد.

  يكي از مولفه هاي توسعه يافتگي توجه به احزاب است. با توجه به اينكه انتخابات مجلس در پايان سال برگزار مي  شود، نقش احزاب را چطور توصيف مي كنيد؟ 

مكمل مجلس، نظام حزبي است. تا وقتي كه حزب نباشد، پارلمان چه معنايي مي تواند داشته باشد. پارلمان از خلال فراكسيون بندي هاست كه كار خود را انجام مي دهد. در اين شرايط، ديگر راي به فرد تا حد زيادي معناي خود را از دست مي دهد و جاي خود را به راي به رويكرد مي دهد. به همين دليل است كه علامت ها به اين اندازه مهم مي شوند. در مواردي، نسل اندر نسل يك خانواده به يك حزب راي مي دهند. اما درباره ما، وضعيت فرق مي كند. اول قرار بود عدالتخانه تاسيس شود كه منظور از آن، ايجاد قوه قضاييه است و بعد از دل آن پارلمان بيرون مي آيد. بنابراين معلوم نيست كه در دوره مشروطه چه مي خواسته اند و چي به چي بوده است. كاركرد همين مجلس هم تركيبي از قانونگذاري و رسيدگي به شكايات مردم بوده است. 

  پيش بيني شما از تركيب مجلس دهم چيست؟

هنوز چندين ماه تا ارائه ليست هاي انتخاباتي و برگزاري انتخابات مجلس دهم باقي است اما از شواهد چنين برمي آيد كه بايد منتظر تغيير و تحول در تركيب اين مجلس باشيم.

  مثلا چه تحولي صورت مي گيرد؛ تعداد اصولگرايان كم و اصلاح طلبان زياد مي شود يا تحول ديگري مد نظر شماست؟

به هر حال با توجه به فعال شدن گروه هاي اصلاح طلب و ميانه رو پس از حضور كمرنگ در انتخابات مجلس گذشته، به نظر نمي رسد كه بار ديگر مجلسي با اكثريت اصولگرا همانند مجالس هشتم و نهم تشكيل شود. از طرف ديگر هم اصولگرايان ديگر آن شانس پيروزي در ميدان بدون رقيب را ندارند و اينطور به نظر نمي رسد كه اعضاي جبهه پايداري بتوانند به نتيجه دلخواه خود در انتخابات برسند. واقعيت اين است كه اكثريت جامعه هم تمايلي براي راي دادن به آنها ندارند.

  قبلا عنوان كرده بوديد اگر برخي از اعضاي جبهه پايداري در مجلس نبودند وضع مجلس بهتر بود. دليل اين گفته شما چه بود؟

استيضاح آقاي فرجي دانا و چندين مورد ديگر را در نظر داشته باشيد و هنوز هم بر همين مبنا مي گويم اگر برخي افراد ازجمله  برخی از اعضاي اين جبهه در مجلس نباشند، تركيب پارلمان بهتر خواهد شد به عبارتي شاهد مجلسي خواهيم بود كه معتدل تر است و سود آن نصيب مردم مي شود.

  اين تغيير تركيب مجلس چه نتايجي دارد؟

مشخص است كه با تغيير تركيب مجلس، حضور نمايندگاني از طيف اصلاحات و اعتدال، نيروهاي تندرو به مجلس مانند سابق راه نخواهند داشت و به دنبال آن شاهد همسويي بيشتري ميان دولت و مجلس خواهيم بود. مجلس نهم آن تعامل مورد انتظار را با دولت يازدهم ندارد كه نمونه آن استيضاح آقاي فرجي دانا و نوع مواجهه با گزينه هاي ديگر بود كه به مجلس معرفي شدند.

  رشد اقتصادي در هر جامعه اي داراي نتايج مثبت و منفي است. چرا اين موضوع در جوامع مختلف آثاري متفاوت دارد؟

گروهي معتقدند رشد اقتصادي در كوتاه مدت سبب بروز نابرابري هايي مي شود و قشرهايي را به سمت زير خط فقر رهنمون مي شود اما همين دسته بر اين نكته هم تاكيد مي كنند كه توزيع عادلانه درآمد و ثروت، ارتقاي استانداردهاي زندگي و اشتغالزايي از اثرات رشد اقتصادي در بلندمدت است. اما در كنار اين قشر، گروه ديگري هم حضور دارد كه عدالت را مقدم بر رشد اقتصادي مي داند و معتقدند دسته اي از الگوهاي توسعه كه عدالت را مقدم بر توسعه نمي داند با شرايط سياسي و ايدئولوريك كشور سازگاري ندارد.

  عدالت و توسعه همواره دچار تقابل هايي باهم هستند. هر دو موضوع داراي اهميت بوده و نمي توان چشم خود را بر يكي از آنها بست. چه راهكاري براي پايان اين مساله پيشنهاد مي كنيد؟

در اين باره مي توان 3 موضوع را مدنظر داشت كه پيش از اين هم عنوان كرده بودم. اين سه رهيافت عبارتند از: اقتصاد سرمايه دارانه، اقتصاد سوسياليستي و اقتصاد مختلط.. 

  اقتصاد سرمايه دارانه ناظر بر چه نوع اقتصادي است و اصلا مگر سرمايه داري نسبتي با فقرزدايي دارد؟

براي پاسخ به اين سوال بايد مكتب مدرنيزاسيون را مدنظر داشته باشيد كه اين مكتب پس از جنگ جهاني دوم از درون سنن كاركردگرايي و تئوري هاي تكامل يافته پديدار شد. اين مكتب راهكارهاي سرمايه دارانه را براي توسعه كشورهاي توسعه نيافته پيشنهاد مي كند. موسسان اين مكتب معتقد بودند كه جوامع سنتي مي توانند از همان راهي كه جوامع مركزي سرمايه داري عبور كرده اند، به تكامل پايه هاي صنعتي، اقتصادي و اجتماعي خود بپردازند.

  اما مكتب سرمايه داري عمدتا با انتقادات زيادي در تمام اعصار مواجه است. 

بله و در اين مورد هم همين اتفاق رخ داد و انتقادات ماركسيستي به آن شد. البته علاوه بر آن، آنها در درون خودشان هم دچار مشكل شدند و مفروضات اين مكتب زير سوال رفت. اما حق مالكيت و بازار رقابتي درجهت تخصيص منابع از گزند اين اختلافات در امان ماند. دليلش هم اين بود كه صاحبنظران اقتصاد سرمايه داري به اين اصول پايبند بودند و آن اصول را به كشورهاي توسعه نيافته توصيه مي كردند تا نصب العين حركت خود قرار دهند.

  راهكار اصلي مبارزه با فساد را نگفتيد . 

راهكار اصلي مبارزه با فساد ايجاد يك نوع دموكراسي است. چرا دموكراسي؟ چون در آن همه احزاب و روزنامه ها فعال هستند و جامعه مدني قوي است. در چنين شرايطي نظارت غيردولتي بالا مي رود و همه دولت را مي پايند، جابه جايي قدرت امكان پذير و شايسته سالاري برقرار است. آدم هاي بيسواد نمي توانند كارمندهاي عالي رتبه شوند. رئيس هيات مديره اي هست كه اصلا نمي داند هيات مديره چيست! نمي داند كارخانه چيست، اما در جاي هيات مديره است.

  شوك هاي كلان اقتصادي كه به آن اشاره داشتيد، چرا اتفاق مي افتد و چگونه بايد آن را كنترل كرد؟

شوك هاي كلان كه آثار اقتصادي دارند، مانند كاهش يك باره قيمت نفت كه كشور اكنون با آن درگير است، تحريم هاي اقتصادي يا تحول در شرايط اقتصادي جهاني مخل مباني سياست هاي تعديل است. بنابراين بايد مانع سرريزشدن آثار اين تكانه ها به داخل شد.

همچنين بايد به ايجاد يك محيط مناسب براي صادرات و كاهش موانع بوروكراتيك و اصلاح تعرفه ها پرداخت تا صادرات ترغيب شود. از سوي ديگربا كاهش اندازه دولت و اصلاح بوروكراسي نادرست، تضعيف زمينه هاي رانت خواري، افزايش بهره وري در بخش عمومي و درپيش گرفتن سياست خصوصي سازي مي تواند در تعديل اقتصادي و بهبود وضعيت اقتصادي موثر باشد. قبلا هم گفته بودم كه از وظايف مهم دولت دستور توقف به رانت دولتي است چون همين رانت ها مشكلات زيادي براي كشور فراهم مي كند.

البته نافي اين موضوع نمي شوم كه قطع رانت دولتي هزينه هايي براي روحاني دارد و او بايد با آگاهي از واكنش ها نسبت به قطع رانت اقدام كند. يك بار هم به «آرمان» گفتم كه هرنوع فساد سبب هدررفتن منابع مي شود يا منبع را هدر مي دهد. رانت اقتصادي به معناي استفاده از منابع عمومي درجهت منافع شخصي و گروهي است. فساد باعث مي شود بنيه دولت كم شود، نتواند كارآيي پيدا كند و كارآيي آن كم مي شود؛ به عبارتي خون دولت كم و كم خون مي شود.

  براي مبارزه با فساد كه اين روزها از سوي مسئولان بسيار درباره آن بحث مي شود چه بايد كرد؟

آموزش از ابتدا بايد در دستور كار قرار بگيرد يعني از همان سنين مدرسه براي دانش آموزان تشريح شود كه فساد اقتصادي چيست و چه ضرباتي به اقتصاد كشور وارد مي كند. اين مقوله از همان دوران در ذهن آنها شكل مي گيرد و باعث مي شود كه به اين سمت نروند. آموزش البته تنها راهكار نيست چون پيشگيري شود و مهم تر از آن نقاط رانت خيز شناسايي شود و مانع ايجاد رانت در آنجا شد.

 اخبار  سیاسی - آرمان 

جدید ترین مطالب سایت