فروش ویژه اسلایسر هندوانه

هم اکنون این محصول با 65 درصد تخفیف عرضه شده است

فقط 10000 تومان 

خرید اینترنتی

»

گفت‌وگوی خواندنی با یک غسال قدیمی

«روزنامه شهرآرا» چاپ مشهد، در شماره روز گذشته خود گفت وگویی خواندنی با یک غسال قدیمی منتشر کرده است.

در این گفت وگو که خبرآنلاین آن را بازنشر کرده، آمده است: مدت ها بود که منتظر فرصتی بودم تا مصاحبه ای داشته باشم با افراد دارای شغل هایی که هم هستند و هم نیستند. هستند از این لحاظ که توی زبان عامه می چرخند، اما نیستند چرا که در اطرافمان کمتر از این افراد می بینیم. غسال یا همان مرده شور نمونه بارزی از این شغل هاست.

شاید خیلی از ما ، ترس از مرده و کفن را تجربه کرده  باشیم ولی اینکه کسی بتواند سال ها در این شغل باقی بماند حتما جای سوال دارد. بر حسب اتفاق اسم خانم جهان تیغ را می شنوم که 20  سال تمام به شغل غسالی مشغول بوده است. حس کنجکاوی و همین طور اشتیاق گفت وگو نمی گذارد فرصت را از دست بدهم و به فاصله نیم روز قرار مصاحبه را با او می گذارم؛ گفت وگویی که می تواند کوچکی و تیرگی دنیا را به یاد آدم بیاورد. سعی می کنم در فضایی شاد آنچه را بپرسم که مردم در ذهنشان از یک مرده شور سوال دارند. امیدوارم در کنار خواندن زندگی متفاوت یک غسال، یادمان بماند که «مردن برای همه است».

* آن قدر می شود از شما سوال پرسید که نمی دانم از کجا شروع کنم! برای آغاز فقط بگویید آیا از اینکه در یک رسانه اسمتان به عنوان مرده شور مطرح شود ناراحت نمی شوید؟

نه. برای چه ناراحت شوم؟ شغل به این شرافتمندی. اصلا اگر مرده شور نبود مردم مرده هایشان را چکار می کردند؟! من را همه می شناسند. نزدیک به 20 سال در بهشت رضا(ع) بودم. از قدیمی های آنجا هستم. هر سوالی دارید بپرسید.

* پس یک سوال تکراری؛ چه شد که این شغل را انتخاب کردید؟

ما اهل گنبدکاووس بودیم. شوهرم کارگر نانوایی بود و برای بهتر شدن زندگی به مشهد آمدیم . آن وقت ها اوضاع مالی مان خوب نبود. یکی از همسایه هامان، خدا رحمتش کند، خودش و دخترش غسال بودند. یک بار رفتم در خانه شان و ازش پرسیدم شما چه شغلی دارید؟ برای من هم کار هست؟ جواب داد: «تو می دونی غسالخانه چه جاییه؟ ما مرده های مردم رو می شوریم. تمام مرده ها شکل هم که نیستند. بعضی ها تصادفی اند، بعضی تو خانه بو گرفتند. خلاصه همه جورش هست؛ کوچک، بزرگ، سوخته. می تونی تحمل کنی؟» من هم دیدم چاره ای نیست. گفتم: بالاخره یک کاریش می کنم.

* تا قبل از اینکه وارد بهشت رضا(ع) شوید، مرده ای از نزدیکانتان دیده بودید؟

اصلا تشخیص نمی دادم مرده چیست و زنده چیست. سنم قد نمی داد.

* مگر چند سالتان بود؟

20 سال.

* یعنی چه سالی این کار را شروع کردید؟

چه سوال هایی می پرسید! یادم که نیست چه سالی بود. دیگر خودتان حساب کنید. من متولد 38.1.1 هستم.

* آمدنتان به مشهد با شروع کارتان در بهشت رضا(ع) هم زمان بود؟

نه. من 12 سالگی ازدواج کردم. ولی از همان وقتی که آمدیم مشهد، وارد بهشت رضا(ع) شدم. همان وقت هایی که جنگ بود و شهدا را می آوردند یا در مکه زائرها را به خاک وخون کشیده بودند.

* خب برویم سر اصل مطلب و غسالی و مرده شوری! یادتان هست اولین روز کاری تان چطوری گذشت؟

آن همسایه مان که من را معرفی کرده بود، روز اول گفت که «تو نمی خواهد هیچ کاری انجام بدهی. فقط پشت سر من راه برو و تماشا کن.»

* خب شما با دیدن مرده ها نمی ترسیدید؟

اصلا یک چیزی بگویم که تعجب کنید. من آن وقت هفت ماهه حامله بودم، ولی اتفاق خاصی نیفتاد. تازه اولین مرده ای هم که دیدم تصادفی بود.

* واقعا نترسیدید؟

همسایه مان که من را معرفی کرده بود، گفت: «باید خودت را قوی بگیری.» خب من هم سعی کردم.

* دعا و ذکری هم می خواندید تا روحیه تان محکم شود؟

خود غسال ها ذکرهایی بهم یاد می دادند که زمزمه می کردم.

* خیلی سریع از این مطلب نگذریم. دوست دارم بدانم این دیدن مرده تاثیری روی شما به عنوان یک زن باردار نگذاشت؟

مثلا قرار بود چه تاثیری بگذارد؟!

* اینکه در میان مردم مرسوم است که می گویند زن بارداری که مرده ببیند چشم های بچه اش شور می شود، حقیقت دارد؟

به نظر من ربطی ندارد. من دو تا از بچه هایم را در حالی بزرگ کرده ام که غسال بودم. حتی تا سن سه سالگی هم آن ها را به کمرم می بستم و با خودم می بردم غسالخانه.

* واقعا؟!

بله. چون در مشهد غریب بودیم و هیچ کسی نبود که بچه هایم را نگه دارد.

* داشتید از روز اول کارتان می گفتید.

بله. روز اول که قیامت شد. شاید 100 نفر را آوردند و من شستن و کفن کردنشان را نگاه  کردم.

* یعنی ممکن است در یک روز 100 نفر توی مشهد بمیرند؟

بله. آمار مرده های زنِ بهشت رضا(ع) تا زمانی که من آنجا بودم، شاید متوسط در روز٧٠یا٨٠ نفر می شد؛ بعضی وقت ها بیشتر، بعضی وقت ها هم کمتر.

* چقدر طول کشید تا دیگر دیدن مرده برایتان طبیعی شد؟

شاید یک هفته بعد، ولی یک ماهی طول کشید تا خودم را آماده کردم و شغلم را پذیرفتم.

* می گویند به مرده شورها پول زیادی می دهند. درست است؟

اصلا این حرف ها نیست. کی همچین حرفی زده است؟! حقوق ما کارگری است. هرچقدر به بقیه می دهند، به ما هم می دهند.

* پس اینکه برخی  می گویند غسال ها درآمد میلیونی دارند حقیقت ندارد؟

نه، دروغ می گویند. کجا ماهی چند میلیون می دهند؟!

* روزی چند ساعت کار می کردید؟

از 7 صبح تا 7 شب. البته چون شغل ما از مشاغل سخت است، زودتر از موعد در سال 81 بازنشسته شدم.

* به نظرتان پول مرده شوری، پول بابرکتی است؟

واقعا برکت دارد. من بچه هایم را با سرافرازی بزرگ کرده ام. هیچ کسی بالای سر ما منتی ندارد. همین الان هم ماهی 700 هزار تومان حقوق بازنشستگی می گیرم که برایم خیر می کند، ولی زمانی که کار می کردم بعضی  وقت ها به خاطر وصیت مرده طلایی هم می گرفتیم.

* یعنی مرده وصیت می کرد طلایش را به غسالش بدهند؟

بله. آن زمان ها گاهی از این اتفاقات می افتاد. بعضی  وقت ها برایمان کله قند یا قواره پارچه می آوردند. البته آن موقع غسال برای مردم مهم بود، ولی الان خیلی چیزی نمی دهند.

* تابه حال شده که بالای سر مرده ای گریه کنید؟

پس چی! خیلی پیش آمده. مرده های سوزناک را که می آوردند، می نشستم بالای سرشان و گریه می کردم.

* مرده های سوزناک؟!

بله. یعنی عروس ها. یعنی تصادفی ها و گازگرفتگی ها. این ها را که می دیدم می نشستم بالای سرشان و زار زار گریه می کردم.

* سوزناک ترین مرده ای را که شستید، یادتان هست؟

بله. یک عروس بود که چقدر هم خوشگل بود. با لباس عروسی آوردنش. دچار گازگرفتگی شده بود. یادم هست بالای سرش کلی گریه کردم.

* اتفاق افتاده بود که به گریه بازمانده ها هم گریه تان بگیرد؟

بله که اتفاق افتاده! اصلا قبلا غسالخانه که این شکلی نبود. یک جای کوچکی بود و بعضی از مردم می آمدند داخل. مدام هم جیغ وسروصدا می کردند که « بگذار مرده مان را ببینیم... بگذار مرده مان را ببینم».

* اگر بخواهید یک تجربه از این 20 سال بگویید، آن تجربه چیست؟

من در 10 سال اول، بیشتر کارم شستن افراد سن بالا بود، ولی 10 سال دوم بیشتر جوان می شستم. در این مدت جوان مرگی خیلی زیاد شد.

* حتما شما غسال ها هم بین خودتان سَر و سِرّی دارید. مثلا حتما درباره مرده ها صحبت هایی می شود.

بله. مثلا به عقیده ما مرده هایی که چشم به دنیا دارند، سنگین ترند و اصلا از روی سنگ تکان نمی خورند، ولی مرده هایی که اعمال خوبی دارند خودشان در شستن خودشان کمک می کنند و مدام به سمت حوضچه آب سر می خورند. طوری که به بعضی مرده ها می گفتم: چرا این قدر برای رفتن به خانه آخرت عجله داری!

* این در مورد تمام مرده ها صدق می کند؟

بله. اصلا به نظر من از رنگ و روی مرده و از سنگینی و سبکی اش می شود فهمید.

* بگذارید چند سؤال ترسناک هم بپرسم. تا به حال شده در هنگام شستن مرده ای احساس کنید که نفس می کشد و زنده شده است؟

کدام مرده زنده شده؟ نه اصلا. در این 20 سال پیش نیامده که مرده ای برگردد. حداقل من که در بهشت رضا(ع) ندیدم.

* می گویند برخی ها نفس می کشند و باز چند سالی به دنیا بر می گردند؟

نمی دانم. لااقل من که نشنیده ام مرده ای زنده شود.

* در فیلم ها دیده ایم که برخی مرده ها دست مرده شور را می گیرند.

اتفاقاً این برایم پیش آمده است. مرده هایی هستند که نمی توانیم غسلشان دهیم و به جایش تیمم می کنیم. در این موقع شده که دستم در دست مرده باقی مانده یا به قولی دستم را گرفته است.

* نترسیدید؟

نه. می دانستم به دعا نیاز دارد. برایش دعا کردم.

* خیلی راحت در این باره حرف می زنید. ما الان از تجسم این اتفاق می ترسیم. یعنی برایتان تا این حد طبیعی است؟

به نظر من که از مرده نباید ترسید. مرده ها که بی آزارند. از زنده ها باید بیشتر بترسی!

* شبی که این اتفاق برایتان  افتاد، راحت خوابیدید؟

چه سوال ها می پرسید! برای چه بترسم؟ مرده نیاز به دعا داشت و من برایش دعا می کردم و با آن ها حرف می زدم.

* یعنی شما با مرده ها هم حرف می زدید؟

بله. به آن هایی که نورانی بودند، می گفتم: «برایم دعا کنید، شما بی گناه اید. در چهرتان روحانیت موج می زند»

* یک اصطلاحی هست شبیه «مرده شورت را ببرند» یا «مرده شور برده» این کلمات شما را ناراحت نمی کند؟

اتفاقا ناراحت می شوم. چرا به مرده شور حرف بد می زنند؟ اصلا اگر مرده شور نباشد این مردم چکار می کردند!

* شما از شغلتان راضی هستید؟

بله. من که راضی ام، این همه ثواب کردم و کار خیر انجام دادم.

* بعد از بازنشستگی باز هم مرده شستید؟

بله. گاهی که از آشنایان فوت می کند من را برای شستن می برند. برخی ها هم که مرده هایشان را در خانه می شویند.

* از نظر اجتماعی برخورد مردم محله یا خانواده با شما چگونه بوده است؟

واقعاً می گویم، همه به من احترام می گذارند. هیچ کسی تا به امروز به من ایراد نگرفته که چرا مرده شور شدی. به شغلم افتخار می کنم.

* هیچ وقت دلتان نخواست شغلتان را عوض کنید؟

نه. یک جایی احساس کردم دارم کار مفیدی برای مردم می کنم، الان هم به این مسئله راضی ام. الحمدلله خدا هم به من بچه های خوبی داده است. آزارشان به کسی نمی رسد. اهل و صالح هستند. همین از این دنیا برای من بس است.

* به جز کفن، شما چه چیزهای دیگری را استفاده می کردید؟

در هفت قسمت مخصوص نماز کافور می زدیم و از سدر هم برای شستن استفاده می کردیم.

* چه چیزهای دیگری در کفن یک مرده می گذارند؟

برخی مرده ها خودشان وصیت می کنند و تسبیح قیامت همراهشان دارند که دور انگشتشان می پیچیم.

* تسبیح قیامت چیست؟

مثلا در هر روضه ای که می روند یک نخ دارند و دعا می کنند یا شب های قدر که جوشن  کبیر می خوانند مدام آن را گره می زنند و ما دور انگشتان می پیچیم که در قیامت دور دست بچرخانند یا تربت امام حسین(ع) را روی صورتشان می گذاریم.

* تا به حال تاثیر تربت امام حسین(ع) را دیدید؟

بله. مثلا یک مرده ای که سنگین بوده بدنش سبک می شود. مطمئنا این ها خاصیت دارد که در روایت ها سفارش شده است. تربت یا مهر کربلا را روی چشم هم می گذاریم.

* دیگر چه کارهایی مرسوم است؟

توبه نامه بالای سر مرده می خوانند. انگشترش را دستش می کنند. برخی ها دستبند می بندند. چوب درخت بید می گذارند زیر بغل در دو طرف دست ها.

* این را نشنیده بودم، دقیقا برای چیست؟

می گویند وقتی نکیر و منکر برای سوال می آیند، وقتی حضرت علی(ع) به دادمان می رسد، بتوانیم بلند شویم و بنشینیم.

* با توجه به شغلتان اصلا چیزی هست که شما از آن بترسید؟

من کلا از هیچ چیزی نمی ترسم؛ نه سیاهی، نه تاریکی، نه روز و نه شب.

* در قدیم که شرایط غسالخانه این گونه نبود، اتفاق افتاد شب همان جا بخوابید؟

بله. این اتفاق افتاده بود و شب همان جا خوابیدم.

* خواب مرده ها را ندیدید؟

چه سوال هایی می پرسید! نه اصلا! خواب مرده در این مدت کارم ندیدم.

* می گویند آدم ها برای دل کندن از دنیا بهتر است به قبرستان بروند. شما مرگ را در کجا احساس می کنید؟

من آن قدر مرگ را نزدیک می دانم که حتی ممکن است همین الان که از کنار شما بلند شدم و از در خارج نشده ام بیاید سراغم! برای من مرگ از این پلک به آن پلک هم نزدیک تر است.

* مرگ برای شما چه رنگی است؟

با مردن که زندگی تمام نمی شود. برای من راه دوری نیست و روشن می بینمش.

* خودتان را برای زندگی در آخرت مهیا کردید؟

بله. من که هیچ چیزی در این دنیا ندارم. در حال  حاضر همین لباس های تنم و یک خرده وسایل است. حتی خانه ای هم ندارم. هر چه داشتم به بچه هایم دادم و به زندگی دل بسته نیستم.

* برای خودتان کفن خریده اید؟

نه. اما کفن پوشیدم.

* در قبر هم خوابیدید؟

بله. در بهشت رضا(ع) که با همکارانم راه می رفتم شده بود که در قبرها خوابیده باشم.

* به شما قبر مجانی می دهند؟

بله. به خاطر چند سال کار به ما قبر می دهند.

* هیچ وقت نخواستید جای قبرتان را ببینید؟

چه فرقی می کند؟ آدم با اعمالش می رود.

* شغل مرده شوری چه تاثیری از لحاظ معنوی روی شما داشته است؟

می دانم مرگ برای همه است. باورش دارم و فکر نمی کنم فقط برای دیگران باشد. همکار خودم تا ساعت 5 بعدازظهر در کنارم بود. به خانه اش رفت و سکته کرد. فردا خودم غسلش دادم. این نشان از کوتاهی دنیا دارد.

* به کدام یک از ائمه(ع) ارادت دارید؟

آقا ابوالفضل(ع) را خیلی دوست دارم. هرچه حاجت داشتم از ایشان گرفتم. یک بار پسرم به کما رفت و فقط به ایشان توسل کردم و پسرم را دوباره پس گرفتم.

* تابه حال نشده که بترسید از مرده بیماری بگیرید؟ چون برخی  بر اثر مریضی های واگیر دار می میرند.

نه، الحمدلله برای من که پیش نیامده است.

* یعنی می گویید محیط غسالخانه از آلودگی دور است؟

نه. به هرحال برخی ها می آیند که همه جور مریضی دارند. بعضی ها بیماری های پوستی دارند. البته ما با دستکش می شوییم و لباس مخصوص هم به تن داریم. در کل نمی شود گفت که آلوده هم نیست.

جدید ترین مطالب سایت