فروش ویژه اسلایسر هندوانه

هم اکنون این محصول با 65 درصد تخفیف عرضه شده است

فقط 10000 تومان 

خرید اینترنتی

»

همه چیز درباره یک ضدافسردگی معروف: فلوکستین

معمولا قرص های فلوكستین كه در ایران وجود دارد 10 و 20 میلی گرم بوده كه معمولا درمان با 10 میلی گرم آغاز شده و پس از طی مدتی با توجه به نیاز بیمار یا پاسخ او نسبت به فلوكستین می توان آن را افزایش داد.

 

همه چیز درباره یک ضدافسردگی معروف: فلوکستین

معمولا قرص های فلوكستین كه در ایران وجود دارد 10 و 20 میلی گرم بوده كه معمولا درمان با 10 میلی گرم آغاز شده و پس از طی مدتی با توجه به نیاز بیمار یا پاسخ او نسبت به فلوكستین می توان آن را افزایش داد.

اگر این دارو را مصرف می کنید یا کسی به شما توصیه کرده آن رامصرف کنید، این مطلب برای شماست.

افسردگی، اضطراب، لاغری و. . . از جمله دلایل زیادی هستند كه باعث شده این روزها عده زیادی از مردم به استفاده از قرص های فلوكستین یا همان پروزاك روی آورند و آن را مثل نقل و نبات مصرف كنند. در این میان خانم ها ركورد دار هستند و این روزها «فلوکستین» جزو لاینفك وسایل داخل كیف بسیاری از خانم ها شده است. شایعاتی درباره اثرات معجزه آسای این دارو برای لاغری، بهبود وضعیت خواب، افزایش نشاط و. . . هم دهان به دهان می چرخد و به همه گیر شدن این دارو دامن می زند. در این شماره به بررسی چند و چون تاثیرات پروزاك پرداخته و برای اطلاع از صحت و سقم شایعات پیرامون این دارو سراغ دكتر فاطمه رنجبر، روانپزشك رفتیم.

فلوكستین از كجا آمد؟

یكی از پر سر و صدا ترین قرص های ضد افسردگی كه از دهه 1980 وارد بازار شد فلوكستین (Fluoxetine) یا همان پروزاك است. شاید وقتی شركت الی لیلی برای اولین بار در سال 1986این دارو را می ساخت تصور نمی كرد كه پس از مدت زمانی مصرف این دارو تا این حد رایج شود؛ به طوری كه در سال 2007 در ایالات متحده آمریكا دربیش از 22 میلیون نسخه پروزاك تجویز شده باشد. اگرچه داروهای ضدافسردگی دیگری نیز وجود دارند كه اثربخشی آنها به اندازه پروزاك است اما شاید این كپسول های 10 و 20 میلی گرمی خواص دیگری هم داشته یا شاید عوارض جانبی كمتری داشته باشند كه سبب رواج آن شده است. بسیاری از پزشكان نگران مصرف بی رویه و خودسرانه این دارو بوده و بارها نسبت به مصرف آن هشدار داده اند.

یك دارو و چند بیماری

فلوكستین یا پروزاك یك داروی ضدافسردگی مهاركننده باز جذب سروتونین (SSRI) است. سروتونین ماده ای در بدن است كه كاهش آن سبب عدم تعادل روانی، علائم افسردگی، خواب آلودگی، نگرانی و. . . می شود. در حقیقت با مصرف پروزاك، میزان این ماده در بدن افزایش یافته و سبب بهبود علائم افسردگی و اضطراب می شود. این دارو به شكل كپسول های 10 و 20 میلی گرمی در بازار رایج است و برای درمان بیماری های افسردگی، اضطراب و وسواس جبری تجویز می شود. فلوكستین غیر از كاربرد اصلی یعنی درمان افسردگی و اضطراب، در درمان برخی دیگر از اختلالات از جمله برخی اختلالات خوردن (پراشتهایی عصبی)، سندروم پیش از قاعدگی، حملات ترس (حملات غیرقابل پیش بینی و ناگهانی ترس و نگرانی شدید)، درمان مشكلات جنسی، اختلالات خواب و برخی دیگر از اختلالات نیز كاربرد داشته و براساس بررسی و نظر پزشك تجویز می شود. پروزاك نیز مانند بسیاری دیگر از داروهای مشابه، پس از مدتی مصرف تاثیر خود را نشان خواهد داد و فرد نمی تواند بلافاصله پس از مصرف، انتظار بهبود حالات خود را داشته باشد. به علاوه قطع ناگهانی و خودسرانه فلوكستین نیز به هیچ وجه مورد قبول نیست. در حقیقت قطع خودسرانه دارو همان قدر می تواند عوارض داشته باشد كه مصرف خودسرانه آن. بنابراین با توجه به مكانیسم عمل، شرایط هر بیمار، سابقه خانوادگی و تاثیراتی كه این دارو می تواند داشته باشد حتما باید با تجویز پزشك و تا مدت زمان تعیین شده از این دارو استفاده كرد.

چندتا فلوكستین بخورم؟

دكتر فاطمه رنجبر، روانپزشك درباره میزان و روش مصرف فلوكستین معتقد است: «دوز مصرف با توجه به وضعیت هر بیمار متغیر و خاص همان بیمار است. معمولا قرص های فلوكستین كه در ایران وجود دارد 10 و 20 میلی گرم بوده كه معمولا درمان با 10 میلی گرم آغاز شده و پس از طی مدتی با توجه به نیاز بیمار یا پاسخ او نسبت به فلوكستین می توان آن را افزایش داد. نیاز هر بیمار هم با توجه به وزن، سابقه بیماری های قبلی، سابقه مصرف خانوادگی این دارو، شدت بیماری فعلی و. . . توسط پزشك متخصص تعیین می شود. بنابراین نمی توان دوز مصرف مطلقی برای همه بیماران در نظر گرفت؛ بلكه باید براساس بررسی های صورت گرفته میزان آن را مشخص كرد.» درخصوص روش مصرف هم دکتر رنجبر تاکید می کند  این دارو به صورت قرص رایج است و باید با آب بلعیده شود و جویدن این دارو توصیه نمی شود.

خط قرمزهای مصرف!

دكتر رنجبر درباره تداخلات دارویی فلوكستین می گوید: «باید گفت كه فلوكستین تداخل دارویی زیادی ندارد و هر موضوعی باید براساس سود و زیان آن درنظر گرفته شود. ممكن است اگر دارویی همراه فلوكستین مصرف شود، خیلی عوارض داشته باشد؛ اما وقتی شرایط بیمار را در نظر می گیریم ترجیح می دهیم كه آن را تجویز كنیم و فواید آن را بیش از مضراتش می دانیم. بنابراین همه چیز براساس شرایط بیمار و طبق نظر پزشك تعیین می شود. درخصوص انواع داروها، منع مطلقی برای فلوكستین وجود ندارد؛ اما در خصوص داروهای حیطه روانپزشكی، آن دسته از داروهایی كه مهاركننده های مونوآمین اكسیداز (MAOI) هستند مورد منع مصرف همراه با فلوكستین محسوب می شوند كه این داروها هم چندان در جامعه رایج نیستند.»

فلوكستین كودكان و زنان باردار

دكتر فاطمه رنجبر درمورد مصرف این دارو توسط كودكان و زنان باردار می گوید: «اگر نیاز به مصرف باشد، از دو سال به بالا ممكن است فلوكستین تجویز شود و اتفاقا جزو داروهای منتخب روانپزشكان است. روانپزشكان معمولا برای درمان افسردگی یا اضطراب در كودكان اگر نیاز به دارو وجود داشته باشد، خط اول انتخاب را فلوكستین قرار می دهند. معمولا داروهای روانپزشكی درخصوص كودكان زیر دوسال با احتیاط تجویز می شود؛ اگرچه گاهی با توجه به شرایط برای زیر دو سال هم ممكن است دارو تجویز شود. درحقیقت منع مطلقی برای مصرف این دارو در دوران بارداری وجود ندارد اما براساس برخی گزارشاتی كه از عوارض جانبی دیده شده كه چندان هم تایید شده نیست، ترجیح داده می شود كه از داروهای دیگر استفاده شود. در عین حال داروهای بهتری برای بارداران وجود دارد كه در زمان بارداری یا شیردهی می توان از آنها استفاده كرد. باز هم باید بگوییم كه همه چیز به تشخیص پزشك و شرایط ویژه هر بیمار بستگی دارد.»

دردهای بعد از یك درمان

هر دارویی در كنار فوایدی كه برای درمان دارد، ممكن است سبب بروز برخی علائم ناراحت كننده كه به عنوان عوارض جانبی شناخته می شود نیز بشود؛ اگرچه فلوكستین از جمله داروهای كم خطری است كه نسبت به فواید درمانی كه دارد و البته نسبت به دیگر داروهای مشابه، عوارض جانبی كمتری دارد. اما عوارض جانبی زیادی در بروشور دارو نوشته شده كه اگر مصرف طبق نظر و بررسی های پزشك باشد، بسیاری از عوارض ذكر شده نادر بوده و در كمتر فردی دیده می شود. درخصوص عوارض جانبی فلوكستین باید گفت كه این عوارض می تواند در بخش های مختلف بدن بروز كند. از جمله:

اعصاب مركزی: سردرد، عصبانیت، بی خوابی، خواب آلودگی، اضطراب، لرزش، سرگیجه، خستگی، آشفتگی.

پوست: تعریق، بثورات پوستی، خارش، راش

دستگاه گوارش: تهوع، اسهال، خشكی دهان، بی اشتهایی، سوء هاضمه، یبوست، درد شكم، استفراغ، نفخ

ادراری ـ تناسلی: اختلال عملكرد جنسی

عضلانی اسكلتی: درد عضله و سایر عوارض مثل بیقراری، كاهش وزن، اختلالات جنسی، عدم تعادل، افزایش افكار و میل به خودكشی و. . .

آیا فلوكستین سبب سندروم سروتونین می شود؟

دكتر رنجبر معتقد است: «اگرچه فلوكستین یا همان پروزاك با مهار جذب سروتونین، باعث افزایش میزان این ماده در بدن می شود اما سبب عارضه ای به نام سندروم سروتونین نمی شود. (سندرومی كه درصورت تجمع و انباشت سروتونین ایجاد شده و علائمی از قبیل سردرد، اضطراب، گیجی، توهم، نشئگی، افزایش ضربان قلب و فشار خون، تعرق و افزایش دمای بدن، گرفتگی عضلات، جنون، لرز، درد عضلانی، اسهال و تهوع، كما و حتی مرگ را ایجاد می كند). در واقع این اختلال سندرومی است كه در مواقع خاص ممكن است به وجود آید؛ مواردی مثل اینكه دارو را با دوز بسیار بالا شروع كنیم، یا نوبت های مصرف را اشتباه كرده و بسیار بیش از حد در نظر گرفته استفاده كرده باشیم یا در صورت مصرف برخی داروهای مكمل دیگر مثلا با داروهای مهاركننده مونوآمین اكسیداز) همراه با فلوكستین و امثال اینها. درچنین موارد خاصی كه شاید خیلی كم اتفاق بیفتند، ممكن است احتمال سندروم سروتونین بالا برود وگرنه مصرف اصولی و طبق تشخیص پزشك چنین نتیجه ای نخواهد داشت.»

كارشناسان چه می گویند؟

 به اعتقاد دكتر رنجبر برای هر دارویی طیف وسیعی از عوارض جانبی وجود دارد كه به هیچ عنوان 100 درصد نبوده و قرار نیست در همه افراد بروز كند. در حقیقت این عوارض جانبی به عنوان هشدارهایی مطرح می شوند كه باید نسبت به بروز آنها توجه داشت؛ وگرنه شاید هیچگاه بروز پیدا نكنند. دكتر رنجبر می گوید: معمولا برای اكثر داروهایی كه در درمان بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرند علائمی به عنوان عوارض جانبی مصرف دارو ذكر می شود. حتی در مورد داروی پیش پا افتاده و كم خطری مثل استامینوفن هم راش پوستی، مسمومیت كبدی یاعلائم دیگر به عنوان عوارض جانبی در نظر گرفته می شود. آنچه اهمیت دارد این است كه مهم ترین و شایع ترین عارضه ممكن برای هر دارو را بشناسیم تا در صورت بروز با پزشك خود مشورت كنیم. داروهای اعصاب و روان برخلاف آنچه در اذهان عمومی وجود دارد و مردم تصور می كنند، اگر طبق نظر و مشورت پزشك متخصص مصرف شوند عوارض خطرناك زیادی ندارند. در خصوص داروی فلوكستین، باید گفت عوارض گوارشی مثل دل درد، سوءهاضمه، اسهال، یبوست، تهوع، استفراغ و. . . بیشتر از سایر عوارض ممكن است دیده شود. گاهی عوارضی مثل راش پوستی، بیقراری و. . . هم دیده شود كه اگر درمان طبق نظر پزشك و با دوز كم شروع شود، این عوارض به حداقل رسیده و حتی در صورت بروز، پزشك می تواند آن را مدیریت كرده و از بین ببرد. گاهی هم ممكن است مثلا عارضه بیقراری به شكل لرزش دست، تعریق، خواب آلودگی یا بالعكس بی خوابی، تپش قلب و. . . بروز پیدا كند كه در حقیقت همان بیقراری محسوب می شود؛ نه عارضه های متعدد دیگر. درواقع بسیاری از عوارض جانبی كه ذكر می شود جزوی از زیر مجموعه عارضه دیگری هستند. این است كه برای هر دارو می توان لیست زیادی از عوارض جانبی را برشمرد كه البته بسیار نادر اتفاق می افتند. مهم است كه بیمار در صورت دیدن عوارض شایع تر فلوكستین مثل عوارض گوارشی، بیقراری و راش پوستی نترسد و خودسرانه مصرف دارو را قطع نكند. حتما باید با مدیریت متخصص مصرف دارو را كنترل كرد.

بهترین جایگزین ها

دكتر رنجبر درباره جایگزین های فلوكستین می گوید: «برای هر مراجعی درمان مخصوصی در نظر گرفته می شود، به طوری كه ممكن است به ازای یك میلیون فرد افسرده، یك میلیون هم دستور دارویی وجود داشته باشد. وقتی فردی مراجعه می كند كه افسردگی خفیف تا متوسط یا خلق و خوی پایین دارد موارد درمانی مختلفی را می توان در نظر گرفت. اگر بیمار وقت و وضع اقتصادی خوبی داشته باشد و به پزشكی كه در درمان های غیردارویی متخصص است دسترسی دارد، ترجیح ما استفاده از درمان های غیردارویی یا همان روان درمانی است. درمان شناختی-رفتاری می تواند برای درمان افسردگی های خفیف تا متوسط بسیار موثر باشد. اما زمانی كه توان مالی فرد برای جلسات متعدد روان درمانی كافی نیست، وقت مراجعات متعدد را ندارد یا به پزشك متخصص این درمان دسترسی ندارد، مجبوریم كه از دارو برای درمان استفاده كنیم و باید گفت بین درمان های دارویی هم فلوكستین یا همان پروزاك جزو انتخاب های اول روانپزشكان محسوب می شود.»

فلوكستین بخورم، خودكشی می كنم؟

گفته می شود كه مصرف فلوكستین ممكن است سبب افزایش افكار و میل به خودكشی شود. دكتر رنجبر درباره صحت و سقم این مطلب و چرایی آن توضیح می دهد: «حقیقت این است كه مصرف داروی فلوكستین ممكن است در آغاز روند بهبودی، افكار و میل به خودكشی ایجاد كند. به همین دلیل از طرف سازمان دارو و غذای آمریكا در بروشور داخل دارو این موضوع را به صورت هشدار مطرح كرده اند، پزشك هم در هنگام تجویز، این هشدار را به خانواده ها می دهد. البته این موضوع در مورد افزایش افكار مربوط به خودكشی است نه اقدام به آن؛ به این صورت كه فرد ممكن است به خودكشی فكر كند اما هرگز فكر خود را عملی نكند. درخصوص علت این امر باید گفت كه این موضوع چندان به مكانیسم های فیزیولوژیكی مرتبط نیست. بیماری كه افسردگی دارد به دلیل بیماری خود حوصله ندارد، فكر نمی كند، ممكن است زیاد بخوابد و. . . كسی كه فلوكستین مصرف می كند، ممكن است در ابتدای درمان به لحاظ فیزیكی و ذهنی تا حدی فعال شود، در این زمان ممكن است به فكر خودكشی بیفتد. در واقع در ابتدای مصرف دارو، فعالیت های ذهنی كه به دلیل افسردگی از كار افتاده بودند فعال می شوند اما افسردگی هنوز وجود دارد و درمان نشده است. بنابراین فرد برای حل مشكلات خود تفكر می كند، اما چون هنوز افسرده است و درمان نشده، به فكر خودكشی برای رهایی از مشكلات می افتد. در حقیقت این موضوع، اثر درمانی فلوكستین است كه فعالیت های مغزی و تفكر را راه اندازی كرده، اما چون هنوز روند درمان كامل نشده فكر ناكارآمد و غیرمنطقی است. جوان ها به این دلیل كه كمتر آینده نگر هستند و به دنبال رهایی یك باره از مشكلات هستند ممكن است بیشتر از سایرین چنین تفكراتی را داشته باشند. اگرچه همان طور كه گفته شد این موضوع فقط درخصوص افكار خودكشی است نه اقدام به خودكشی یا مرگ در اثر این موضوع.

افزایش نشاط و داروی ضد افسردگی؟

دكتر رنجبر معتقد است: «اینكه فلوكستین را نشاط آور بدانیم باور اشتباهی است. موادی وجود دارد كه به صورت فوری سبب افزایش نشاط می شود. موادی به عنوان نشاط آور محسوب می شوند كه فرد پس از مصرف آن سریعا احساس نشاط كند یا اعلام كند احساس خوبی دارد. اما داروهایی كه برای درمان افسردگی یا اضطراب مورد استفاده قرار می گیرند نشاط آور نیستند؛ دارویی مثل فلوكستین كه قرار است چندماه مصرف شود تا خلق را بالا ببرد، نشاط آور محسوب نمی شود. كسی كه خلق پایینی دارد پس از مدتی كه دارو را مصرف كند، خلق او نرمال می شود كه این هم بعد از حداقل 5 هفته شروع می شود. حتی در مواردی كه بالا رفتن خلق بیش از حد مطلوب اتفاق بیفتد، پزشك مصرف دارو را قطع می كند. بنابراین كسی كه افسرده نیست و بخواهد از پروزاك برای افزایش نشاط استفاده كند، چه بسا عوارض نامطلوبی داشته باشد.»

بهبود عملكرد یا كاهش میل جنسی؟ تناقضی دوسویه

فاطمه رنجبر می گوید: «ممكن است افراد تاثیراتی از فلوكستین را مطالعه كنند كه نسبت به مصرف آن راغب شوند، در حالی كه ممكن است مطالب متناقض دیگری هم نوشته شده باشد. این است كه حتما باید از مصرف خودسرانه انواع داروها پرهیز شود. پزشك با در نظر گرفتن تمام جنبه های مصرف دارو و شرایط بیمار، می تواند بهترین دارو و دوز مصرف را تجویز كند. فلوكستین برای درمان مشكلات جنسی تجویز نمی شود بلكه برای درمان افسردگی و اضطراب مورد استفاده قرار می گیرد. این است كه تاخیر در ارگاسم یا درمان انزال زودرس ممكن است به عنوان مسائل جانبی به وجود آید. یكی از عوارض فلوكستین ممكن است كاهش میل جنسی باشد كه پزشك در صورت لزوم این موضوع را كنترل می كند. در مواردی هم عكس قضیه اتفاق می افتد. به این صورت كه فرد افسرده چندان رغبت و تمایلی به مسائل جنسی ندارد، با مصرف فلوكستین و بهبود افسردگی، طبیعتا میل جنسی او نیز افزایش می یابد. در واقع این افزایش میل جنسی در نتیجه بهبود افسردگی بوده است. اگر افسردگی درمان شده اما میل جنسی كاهش یافته این موضوع دیگر جزو عوارض فلوكستین شناخته می شود. بیشتر عوارض در ابتدای درمان رخ می دهد و با تغییر دوز مصرف یا ادامه درمان، عوارض رفع یا بدن نسبت به دارو عادت می كند. اما عوارض جنسی ممكن است تا پایان درمان باقی مانده و از بین نرود. در این صورت بررسی شده و ممكن است داروی دیگری اضافه شود تا مشكل حل شود.»

رویای لاغری با فلوكستین

دكتر رنجبر درباره كاهش وزن با فلوكستین نیز توضیح می دهد: «یكی از عوارضی كه برای فلوكستین در نظر گرفته می شود كاهش وزن است اما وقتی از عوارض یك دارو صحبت می شود ممكن است فقط در یك نفر رخ دهد و قرار نیست در همه كسانی كه از دارو استفاده می كنند دیده شود. یكی از علائم افسردگی بی اشتهایی است كه اتفاقا برخی افراد پس از مصرف فلوكستین و بهبود افسردگی، اشتها پیدا كرده و ممكن است حتی وزن اضافه كنند. این است كه كاهش وزن بر اثر فلوكستین 100درصد نیست. به علاوه در همان افرادی هم كه بر اثر مصرف فلوكستین وزن كم كرده اند، این كاهش وزن محدود بوده و به این صورت نیست كه چندماه فلوكستین مصرف كنند و هرماه مقداری وزن كم كنند. بعد از چندماه كاهش وزن متوقف می شود زیرا بدن به دارو عادت می كند. معمولا عوارض دارویی در شروع مصرف رخ می دهند، كاهش وزن بر اثر مصرف فلوكستین هم همین طور است. اگر كسی افسرده نباشد و فلوكستین را فقط به عنوان داروی كاهنده وزن مصرف كند اتفاقا ممكن است عوارض جانبی زیاد و ناراحت كننده یی به همراه داشته باشد؛ چرا كه این دارو اصولا به عنوان داروی كاهش وزن درنظر گرفته نمی شود.»

فراموش نکنید

برخی نكاتی كه در رابطه با مصرف فلوكستین باید در نظر داشت از جمله:

- از مصرف خودسرانه این دارو هم مانند سایر داروها بپرهیزید.

- فلوكستین در ابتدای درمان ممكن است سبب بروز افكار خودكشی شود، حتما مراقب علایم هشدار دهنده باشید.

- فلوكستین به تدریج و از طریق دستگاه گوارش جذب می شود. بنابراین به هیچ عنوان نباید دارو را جوید یا آن را به صورت شكسته مصرف كرد.

- اثرات درمانی فلوكستین پس از چند هفته مصرف بروز پیدا می كند؛ بنابراین در ابتدای درمان ناامید نشده و مصرف آن را بدون اطلاع پزشك متخصص قطع نكنید.

- درصورت بروز هرنوع علائم ناراحت كننده از جمله مشكلات گوارشی، بیقراری، اختلالات خواب و. . . پزشك خود را در جریان بگذارید. ممكن است تغییر دوز یا تعداد دفعات مصرف نیاز باشد.

- درصورت بروز مشكلات جنسی پس از مصرف پروزاك، حتما موضوع را با پزشك خود مطرح كنید. در بررسی علت این امر ممكن است داروی دیگری تجویز شود.

- گفت وشنودهای رایج بین مردم را رها كرده و از مصرف خودسرانه این دارو برای درمان چاقی، افزایش نشاط، اختلالات خواب یا بهبود عملكرد جنسی پرهیز كنید. همه تاثیرات فلوكستین باید طبق نظر پزشك باشد.

- نشاط آور دانستن فلوكستین باور اشتباهی است. این دارو می تواند باعث بالا رفتن خلق تا سطح نرمال در افراد افسرده شود. دارویی كه باید چندماه مصرف شود تا خلق را بالا ببرد، نشاط آور محسوب نمی شود.

- برای افسردگی های خفیف تا متوسط راه های بهتری برای درمان وجود دارد، راه های غیردارویی مثل درمان های شناخت- رفتار

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ

جدید ترین مطالب سایت