فروش ویژه اسلایسر هندوانه

هم اکنون این محصول با 65 درصد تخفیف عرضه شده است

فقط 10000 تومان 

خرید اینترنتی

»

مردی که به دوربین‌ها لبخند می‌زد

«دکتر آدم خاصی بود. مسائل را خوب می فهمید. می دانست که باید لحظات حساس جنگ ثبت شوند. برای بچه های عکاس احترام خاصی قائل بود. یک ستاد کوچک داشت که به زور نیروهایش در آن جا می شدند، اما یک اتاق به عکاس می دادند و این خیلی با ارزش بود.»

هموطن :این جمله ها را بهرام محمدی فرد می گوید. عکاسی که سی وچند سال قبل وقتی خیلی جوان بود، به مصطفی چمران گفت که از جنگ نمی ترسد و می خواهد همراه او به عملیات برود و از نیروهای ستاد جنگ های نامنظم عکس بگیرد. او توانست با آزادی عملی که چمران در اختیارش گذاشته بود، عکس های زیادی از دوران حضورش در ستاد جنگ های نامنظم بگیرد.

دکتر مصطفی چمران یکی از فرمانده هایی است که عکس های زیادی از دوران حضور او در جبهه های جنگ تحمیلی باقی مانده است. مردی که حتی در سخت ترین شرایط عملیات هایی که فرماندهی اش را برعهده داشت، وقتی می دید دوربین یک عکاس به سمت اوست، لبخند می زد. نوع برخورد مصطفی چمران با عکاسان و مستندسازان باعث شده بود کسانی که برای عکاسی از او و گروهش می رفتند، در جبهه ماندگار شوند.

مردی که به دوربین‌ها لبخند می‌زد

مصطفی چمران/عکس از بهرام محمدی فرد

نتیجه ی این برخورد شهید چمران با عکاس ها، این است که اکنون عکس های زیادی از این رزمنده ی شهید و گروهی که با عنوان ستاد جنگ های نامنظم تشکیل داده بود، در اختیار باشد. عکس هایی که علاوه بر نمایش وجوه مختلف یک شخصیت مهم معاصر، امروز به اسناد مهمی از تاریخ جنگ تبدیل شده اند و ارزش بالای آن ها قابل انکار نیست.

«بهرام محمدی فرد» وقتی خیلی جوان بود، با نامه ای از طرف روزنامه ای که در آن کار می کرد، نزد چمران رفت و از عملیات هایی مختلفی که او فرماندهی شان را برعهده داشت، عکس گرفت. با او به مناسبت سالرزو شهادت مصطفی چمران گفت وگو کردیم.

آقای محمدی فرد! شما چگونه با دکتر چمران آشنا شدید؟

با شروع جنگ و پیش از آشنایی ام با دکتر چمران، یک بار به اهواز رفته بودم. زمانی که شهر گلوله باران شد و مردم در حال تخلیه اهواز بودند به آنجا رفته بودم. دفعه ی بعد که در تهران بودم، شنیدم دکتر چمران در اهواز ستادی را تشکیل داده و عده ای را برای جنگ های پارتیزانی جمع کرده است. در آن زمان من در روزنامه به عنوان عکاس مشغول به کار بودم. از روزنامه نامه گرفتم و به اهواز نزد دکتر چمران رفتم.

برخورد اول او با شما چطور بود؟

آن روز ایشان در حیاط کاخ استانداری مشغول قدم زدن بود. نامه ام را به او نشان دادم. دکتر چمران بعد از خواندن نامه با من درباره نحوه عملیات های گروهش صحبت کرد. به من گفت: «چقدر با این عملیات ها آشنایی داری؟ نمی ترسی همراه گروه ما باشی؟» من آن موقع خیلی جوان بودم و فقط 20 سال داشتم. راستش با حرف های دکتر کمی ترسیدم، ولی غرورم اجازه نمی داد این واقعیت را بگویم. به او گفتم نمی ترسم و همراه آن ها خواهم رفت.

مردی که به دوربین‌ها لبخند می‌زد

مصطفی چمران/عکس از بهرام محمدی فرد

اولین همراهی تان با گروه دکتر چمران برای عکاسی چه زمانی بود؟

همان روز چمران به یکی از معاونانش گفت که من را به یکی از اتاق های استانداری ببرد تا استراحت کنم. یک ساعت بعد آمدند و گفتند امشب عملیات داریم، دوست داری همراه ما بیایی؟ گفتم بله، خیلی خسته بودم و نتوانستم به خاطر اضطراب استراحت کنم. بیدار بودم و شب همراه آن ها رفتم. یک منطقه روستایی بود که می خواستند آنجا عملیات کنند.

توانستید عکس بگیرید؟

دفعه اول خیلی ترسیدم. چمران و نیروهایش کارهای عجیب و غریبی می کردند که برایم تازگی داشت و فقط در فیلم ها دیده بودم! آن شب نتوانستم زیاد عکس بگیرم. شرایط، خیلی سخت و بد بود. بیشتر سعی می کردم مراقب خودم باشم تا این که عکاسی کنم.

یعنی عکسی که بتوانید از آن استفاده کنید، نگرفتید؟

اتفاقا یکی از عکس هایی که آن روز گرفتم و خیلی معروف شد، عکسی بود از یکی از نفرات شهید چمران که یک تیربار روی دوش داشت و از پشت گرفته شده بود. بعد از آن کم کم عادت کردم و در خیلی از عملیات های آن ها حضور داشتم. 5 / 1 سال می رفتم و می آمدم. از همان روزهای شروع فعالیت ستاد جنگ های نامنظم همراه آن ها بودم.

رفتار مصطفی چمران با شما به عنوان عکاس چطور بود؟

قطعا حضور طولانی ما در کنار او و گروهش نشان می دهد که دکتر خیلی با روی باز عمل می کرد و به ما آزادی عمل می داد؛ نه تنها با عکاسان، بلکه با فیلمبرداران، مستندسازان و خبرنگاران هم همین رفتار را داشت. سخت گیری نمی کرد. ما را دلگرم می کرد. خودش هم عکاسی می دانست و عکس می گرفت. «کاظم اخوان» یکی از عکاسانی بود که به خاطر حمایت های دکتر چمران و جوهره ای که داشت، توانست عکس های خوبی به ثبت برساند. اگر اخوان مانده بود حالا یکی از بهترین عکاسان ایران بود. همان تعداد عکسی هم که از او مانده، جزو بهترین هاست.

مردی که به دوربین‌ها لبخند می‌زد

مصطفی چمران/عکس از بهرام محمدی فرد

زمان جنگ و حضور در کنار چمران با چه مشکلاتی مواجه بودید؟

تنها دوره ای که خیلی آزاد بودم و راحت توانستم عکس بگیرم، دوران جنگ بود. نه تنها دکتر چمران، بلکه گروه های دیگر هم همین طور بودند. کسی کاری به کار ما نداشت. تنها موردی که آنجا من را اذیت کرد وقتی بود که چند نفر مجروح و شهید شده بودند و فقط دو نفر زنده مانده بودند که به آن ها کمک کنند. من در حال عکاسی بودم که یکی از آن ها سرم داد زد و گفت به جای عکاسی بروم به آن ها کمک کنم. حتی از شرایط به وجود آمده آنقدر ناراحت بود که به سمت من آمد و کتکم زد. حق هم داشت. شرایط سختی بود.

یعنی آزادی عمل آن دوره امروز وجود ندارد؟

متأسفانه الان این درک وجود ندارد. من به عنوان یک عکاس که 40 سال فعالیت داشته ام، نمی توانم راحت در خیابان عکاسی کنم. این آزادی دیگر وجود ندارد. البته می دانم سال ها بعد به عکس های این دوره به عنوان اسناد تصویری اجتماعی نیاز پیدا خواهند کرد و لعن و نفرینش هم برای عکاس ها خواهد بود.

رفتار شهید چمران به عنوان یک شخصیت جامع الاطراف در شما تأثیرگذار بود؟

بله؛ دکتر آدم خاصی بود. مسائل را خوب می فهمید. می دانست که باید لحظات حساس جنگ ثبت شوند. برای بچه های عکاس احترام خاصی قائل بود. یک ستاد کوچک داشت که به زور نیروهایش در آنجا جا می شدند، اما یک اتاق به عکاس می دادند و این خیلی با ارزش بود. احترامی که به ثبت وقایع می گذاشت قابل تحسین بود.

مردی که به دوربین‌ها لبخند می‌زد

مصطفی چمران/عکس از بهرام محمدی فرد

ویژگی خاص شهید چمران که در ذهن تان پررنگ تر مانده است چیست؟

چیزی که خیلی برای من عجیب بود بزرگی این آدم بود. یک ویژگی ایشان که همیشه در ذهنم مانده این بود که هیچ وقت ندیدم در عملیات ها پشت سر نیروهایش حرکت کند. همیشه جلوتر از همه می رفت. نفر اول بود و بقیه پشت سر او می رفتند. آن زمان هم که پایش گلوله خورده بود، با عصا راه می رفت، در این شرایط توی خط می آمد. چمران رابطه عاطفه خوبی با نزدیکانش داشت. آن ها هم عاشقانه ایثار می کردند. قدرت جاذبه اش خیلی زیاد بود. افسوس می خورم که درباره ایشان خیلی کم کار شده و شخصیت واقعی اش در هیچ فیلم و اثر دیگری به درستی نشان داده نشده است.

بهرام محمدی فرد متولد سال 1337 در تهران است. او عکاسی را از سال 1356 آغاز کرد و پس از انقلاب به عنوان عکاس در روزنامه «جمهوری اسلامی» به فعالیتش ادامه داد. در روزهای جنگ بارها به مناطق عملیاتی سفر کرد تا عکاسی کند.

جدید ترین مطالب سایت