فروش ویژه اسلایسر هندوانه

هم اکنون این محصول با 65 درصد تخفیف عرضه شده است

فقط 10000 تومان 

خرید اینترنتی

بیماری خطرناکی که در گرما منتظر شماست!

تصاویر نخاله های ساختمانی در حاشیه شهرها و حتی محله های مراکز شهرها به چشم همه ما آشناست. تل های کوچک و بزرگ خاک، سنگ و آجر شکسته که ممکن است ماه ها در یک محله شهری یا روستایی باقی بماند و مهم جلوه نکند، خیلی از ما ممکن است هر روز آنها را ببینیم و بی توجه از کنارشان رد شویم.

هموطن :گرچه ساختمان های جدید و معابر نو برای همه چشم نواز و مطلوب است اما نخاله هایی که از آن به جا می ماند آهسته و بی صدا تبدیل به محل رشد انگل هایی می شود که یکی از سخت ترین بیماری های پوستی را ایجاد می کند.

این انگل ها بخشی از عمرشان را درون پشه هایی زندگی می کنند که همین نخاله ها محل سکونتشان می شود. افزایش این نخاله ها در کنار افزایش کاشت صیفی جات در حاشیه شهرها باعث شده وزیر بهداشت نسبت به شیوع بیماری ناشی از این انگل ها در 17 استان هشدار دهد.

«سالک» در ایران بیماری تازه ای نیست. ایران جزو هفت کانون مهم سالک دنیاست و این بیماری سالانه حدد 19 هزار نفر را مبتلا می کند؛ بیماری ای که از طریق نیش نوعی پشه ایجاد می شود و سال ها و گاهی تمام عمر آثار خود را روی پوست به جا می گذارد.

تابستان و روزهای گرم سال که فرا می رسد، توصیه ها در رابطه به انواع بیماری های پوستی جدی تر می شود اما این بار وزیر بهداشت نسبت به شیوع سالک هشدار داده است.

سیدحسن هاشمی، وزیر بهداشت اعلام کرد: «بیماری سالک به دلیل افزایش کاشت صیفی جات در برخی شهرها و نیز نابسامانی وضعیت نخاله های ساختمانی افزایش یافته است.»

وزیر بهداشت به پرسش خبرنگاران درباره سگ ها و گربه های خیابانی پاسخی نداده بود و از قرار، دغدغه اش چیز دیگری بوده است. او به وجود موش ها اشاره کرده و گفته بود: «وجود موش ها در فاصله 500 متری مناطق مسکونی، مشکل ساز است؛ تعداد موش های منتقل کننده سالک به دلیل افزایش کاشت صیفی جات از جمله گوجه فرنگی در برخی شهرها و نابسامانی نخاله های ساختمانی افزایش یافته است. فعلا گرفتار موش ها هستیم، اجازه دهید بلایی سر موش ها بیاوریم تا حاشیه و مشکل جدیدی ایجاد نکنند.»

موش ها علاوه بر اینکه بیش از 35 بیماری خطرناک را به انسان منتقل می کنند، این بار دارند مشکل و دردسر دیگری را شایع می کنند.

اگر به عارضه پوستی سالک دچار شده باشید یا کسانی را دیده باشید که به آن مبتلا شده اند، حتما زخم ها، درد ناشی از آن و شکل ناخوشایندی را که روی پوست ایجاد می کند نمی توانید از یاد ببرید. با این وصف، تصور کنید بیماری ای که برای اغلب ما غیرقابل باور است، یکباره شیوع پیدا کرده و عده ای را درگیر خود کند.

در همین زمینه با «دکتر امیر هوشنگ احسانی»، معاون آموزشی بیمارستان فوق تخصصی پوست رازی، درباره این بیماری و نحوه انتقال و درمان آن صحبت کردیم.

او می گوید: «بیماری پوستی سالک ناشی از انگل لیشمانیا است که در کشورهای خاورمیانه از جمله افغانستان، عراق، سوریه، ترکیه شیوع نسبتاً زیادی دارد. متاسفانه در کشور ما هم در چندین استان این بیماری هر از چند گاهی شیوع پیدا می کند و ما موارد زیادی در این استان ها می بینیم. درصدی از آنها به تهران مراجعه می کنند و درصدی دیگری در همان منطقه و محل درمان می کنند چون در آن منطقه و محله به دلیل شیوع سالک این بیماری را می شناسند.

از آنجا که این تصور بود که بیماری یک سال طول می کشد اسم آن را سالک گذاشته اند. عامل بیماری، یک انگل است که از طریق یک پشه انتقال می یابد. این بیماری در نواحی مانند دست ها و صورت اتفاق می افتد که باز است. پشه بیشتر شب ها گزش دارد و روزها استراحت می کند. پشه وقتی فرد را نیش می زند، انگل را از مخزنی گرفته و از طریق نیش وارد پوست زیر می کند. انگل در آنجا رشد و ضایعه سالک را ایجاد می کند. دو فرم عمده سالک را در دنیا شرح داده اند. روستایی و شهری. در نوع شهری ضایعه سالک کمتر است و معمولا نیش پشه محدود به یک یا دو نقطه و خیلی کم سروصداتر و اصطلاحاً خشک است و ترشح ندارد. اما سالک روستایی با تعداد ضایعات بیشتری همراه است. ضایعات ترشح دارند و آب می دهند و مقدار بیشتری هم می مانند.

ممکن است چندین ماه فاصله بین گزش و بروز سالک طول بکشد. مثلا دو ماه پیش حشره گزش کرده باشد و دو ماه بعد کم کم فرد می بیند دانه قرمزی روی پوستش ظاهر شده و آرام آرام بزرگ و زخم می شود. در نوع شهری زخم خشک است و در نوع روستایی زخم ترشح پیدا می کند.

مخزن بیماری سالک در نوع شهری و روستایی آن هم فرق می کند. در نوع شهری مخزن سگ است و در نوع روستایی مخزن جوندگان هستند. هر چقدر سطح بهداشت پایین تر باشد و فاضلاب ها با محیط ترکیب شوند این بیماری بیشتر می شود. حتما توصیه می شود مناطقی که سالک خیز هستند توری داشته باشند. فضولات حیوانی و نگه داشتن دام در محوطه خانه باعث می شود مخزن ها بیشتر شود. نگه داشتن سگ باعث می شود مخزن ایجاد شود باشد و محیط مناسبی برای رشد یک بخش از دوره زندگی آن انگل فراهم می شود. در واقع بخشی از دوره زندگی انگل در پشه است و بخش دیگر در مخزنی که ممکن است سگ یا جوندگان باشند و قسمت دیگری از زندگی آن در انسان است که ضایعه پوستی ایجاد می کند. هر اتفاقی بیفتد که محیط آلوده و برای رشد آنها مناسب تر باشد ریسک انتقال سالک بیشتر می شود.

متاسفانه سالک بعضی اوقات آثار بدی از خود باقی می گذارد. فردی که در صورت و دستهایش ضایعه سالک ایجاد می شود حاضر است هزینه بسیاری متحمل شود اما جای آن در پوستش باقی نماند. بعضی مواقع آثار زخم می ماند و حالت بدی ایجاد می کند؛ چون به هرحال بافت تخریب شده است.

در درمان سالک خیلی مهم است که ما آن را زود تشخیص دهیم. خیلی از مواقع فرد به منطقه ای می رود که سالک خیز است و وقتی برمی گردد ممکن است یک یا دو ماه طول بکشد و بعد سالک خود را نشان دهد و خیلی دیر تشخیص داده شود.

معمولا سالک به تدریج سفتی ای زیر پوست ایجاد می کند. ما حتماً برای تشخیص سالک، آزمایش مستقیم از آن زخم انجام می دهیم. بخشی از زخم را می تراشیم و همکاران آزمایشگاهی زیر میکروسکوپ، انگل لیشمانیو را پیدا می کنند و به ما گزارش می دهند که سالک در این بیمار مثبت بوده است.

ممکن است تعداد زخم ها خیلی زیاد باشد. بعضی مواقع سالک غدد لنفاوی زیر را درگیر می کند و مانند تسبیح یا زنجیر زیر پوست به صورت دانه دانه سفت می شود. در این موارد حتماً درمان باید وسیع تر باشد. ما در این مواقع ماده ای را به نام گلوکانتین به بیمار تزریق یا فریز می کنیم و همچنین درمان های خوراکی می دهیم. اما هیچ کدام از این درمان ها صددرصد نیستند.

ایران تلاش های زیادی برای مهار سالک کرده است. انیستیتو پاستور سعی کرد واکسن سالک را بسازد تا افرادی که در اصفهان، کاشان، دامغان و مناطقی از مشهد و آذربایجان و بم، کرمان ... زندگی می کنند این واکسن را بزنند و در مقابل سالک ایمن شوند تا اگر پشه آنها را گزید بیماری به این شکل بروز نکند اما هنوز این اتفاق کاملی نیست و این واکسن به صورت صددرصدی ساخته نشده است.

به افرادی که به این چند استان مشهور کشورمان که اصطلاحاً «سالک خیز» است می روند، توصیه می شود وقتی وارد آن مناطق می شوند حتماً پشه بندی همراهشان داشته باشند. باید این موارد را رعایت کنند چون کسی که به آن مبتلا شود تا پایان دوره خیلی اذیت می شود و چندین ماه طول می کشد. ضمن اینکه درد و شکل ظاهرش و جایی که باقی می گذارد بسیار آزاردهنده است.

حتماً باید کسانی که آنجا ساکن هستند از توری استفاده کنند و از فضایی که دام و حیوانات هستند فاصله  داشته باشند. فضولات در محوطه کنار زندگی شان نباشد؛ زیرا محیطی فراهم می شود تا جوندگان و سگ که در آن بیشتر شوند.

متاسفانه گاهی تشخیص سالک حتی برای متخصصان سخت می شود؛ چون به هر حال سالک بیماری شایعی نیست. اگر پزشک متوجه سالک نباشد، ممکن است بیماری فردی را که با ضایعه پوستی مراجعه می کند اشتباه تشخیص دهد و به او آنتی بیوتیک، پماد، آمپول و قرص های کورتونی بدهد، در حالی  که اینها اغلب وضعیت فرد را بدتر می کند. حتماً باید از فردی که با این ضایعه مراجعه می کند خصوصاً وقتی زخمی است، سابقه مسافرت هایش را بپرسیم.

متاسفانه دیده شده که گاهی سالک جراحی و بخشی از بافت برداشته می شود اما سالک دوباره از کنار آن رشد می کند؛ زیرا انگل هنوز در بدن آن فرد وجود دارد و باید با داروها انگل را به صفر برسانیم. اینکه بخواهیم ضایعه سالک را برداریم هیچ کمکی نمی کند. بعضی اوقات سالک مزمن می شود مثلا در افغانستان ما موارد مقاوم سالک داریم که درمان های ما موثر نیستند. البته مواردی از آن را در ایران هم داشته ایم. مثلا فردی زخمی در صورتش دارد که دو یا سه سال است در صورتش باقی مانده و بدن هنوز نتوانسته آن را از بین ببرد.

در خیلی از موارد، فرد سالک را درمان نمی کند، یک سال یا نه ماه طول می کشد و خودش خوب می شود اما جا می گذارد. هدف ما تسریع در درمان است و اینکه گزش پشه جا نگذارد. گاه با اینکه فرد را درمان می کنیم اما انگل مقاوم است و به درمان های مرسوم پاسخ نمی دهد و ممکن است ضایعه چندین سال طول بکشد. گونه های مقاوم سالک بیشتر در افغانستان است و بیماری ای که از آنجا می آید، گونه های مقاوم سالک است.»

خیلی از کسانی که با این بیماری مواجه می شوند برای درمان آن به بیمارستان رازی تهران مراجعه می کنند و اغلب می توان بیماران مبتلا به آن را در این بیمارستان دید.

دکتر احسانی در این باره می گوید: «بیمارستان رازی مرکز ارجاعی است و در آن بیماران سالک زیاد هستند. اما میزان این بیماران در مقایسه با گذشته تفاوت خاصی نداشته است. سالک همیشه بوده و نسبت به سال های قبل کم هم نشده اما از آنجا که آمار دقیق تر و بیشتر گردآوری می شوند، به نظر می رسد که تعداد آن بیشتر شده است.»

وی درباره کمبود داروی بیماری سالک به دلیل وجود تحریم ها نیز می افزاید:  «مشکل مهم و بزرگی که وجود داشت این بود که مدت زیادی درمان آمپولی سالک (آمپول گلوکانتین) نبود و کمیاب شده بود. خیلی از مریض ها به سختی دارو را تهیه می کردند. الان هم به سختی تهیه می شود. قبلا در دسترس بود اما الان فقط از مراکز بهداشت می شود تهیه کرد. این تصمیم امتیازی که دارد این است که باعث می شود این دارو در همه داروخانه ها توزیع نشود، چون داروی مهمی است و فقط باید در مراکز بهداشت ارائه شود اما متاسفانه زمانی مراکز بهداشت هم نداشتند. البته مدتی است که وضعیت بهتر شده است.»

ازدیاد موش ها و زاد و ولد آنها در فاضلاب شهر ها و افزایش نخاله های ساختمانی پای این پشه ها را به شهرهای بزرگ بیشتر باز کرده و شیوع آن به 17 استان رسیده است.

دکتر احسانی اضافه می کند: «نخاله های ساختمانی و فاضلاب ها و آلودگی ها محیطی برای رشد بهتر جوندگان هستند و آنها در بین این نخاله ها رشد بهتری داشته و دارند و خیلی مواقع مخزن سالک را در خودشان می پرورانند. این موارد، رشد انگل را بیشتر می کند. البته سگ های خانگی کمتر مخزن این انگل ها هستند اما سگ های ولگرد بسیار زیاد زمینه این بیماری را فراهم می کنند. در چند سال اخیر آزمایش ها و بررسی های خوبی درباره سگ های خانگی انجام شده و از آنها نمونه خون می گیرند، اما سگ های خانگی به هرحال می توانند مخزنی برای انتقال سالک به خصوص در محیط شهری باشند و نگه داشتن یک سگ در خانه باید قطعاً با یکسری آزمایش ها باشد.

این بیماری بیشتر در تابستان شیوع پیدا می کند. با شروع شدن فصل گرما رشد و نمو پشه ها بیشتر می شود و معمولاً در پاییز و بخصوص در زمستان فعالیت و پرواز این پشه ها کمتر است و انتقال پذیری کمتری دارند. سیکل انتقال انگل بیشتر در فصل تابستان و بهار است و پاییز و زمستان کمتر دیده می شود.

صیفی جات هم می تواند محلی برای حضور جوندگان باشند و با رعایت نکردن موارد بهداشتی وجود این جوندگان باعث افزایش انگل خواهد شد و انتقالش بیشتر صورت می گیرد.

آنچه بیشتر از همه مراکز درمان و بهداشت به آن تاکید دارند، اصول پیشگیری از این بیماری است. احسانی تاکید دارد که «قطعاً پیشگیری بهتر از درمان است. وقتی با افرادی که سالک دارند برخورد کنید می فهمید که رنج زیادی کشیده اند. مریض های دردمندی هستند که یک سال یا شش تا 9 ماه پروسه درمانی شان طول می کشد و هر هفته یا هر دو هفته باید آمپول تزریق کنند و روند فریز کردن را انجام دهند.

حتماً به افرادی که به مناطق سالک خیز مراجعه می کنند توصیه می شود موارد لازم برای پیشگیری را درنظر بگیرند. بومیان آن مناطق از آنجا که خودشان سال ها با این موضوع روبرو بوده اند اصول پیشگیری را می دانند و بیشتر کسانی که به این بیماری مبتلا می شوند از مسافران هستند. توصیه می شود کسانی که برای اولین بار به این مناطق مراجعه می کنند، در اتاق هایی که می گیرند حتما توری نصب شده باشد. حتماً پشه بند با خودشان ببرند. آنها نمی توانند فضولات و نخاله های ساختمانی را در آن محوطه جابجا کنند، چراکه این موضوع به شهرداری ها و مسئولان محلی برمی گردد، اما بهترین توصیه به کسانی که به عنوان مسافر می روند استفاده از پشه بند و توری است، چراکه این پشه روز می خوابد و شب فعال است و ارتفاع پروازش هم خیلی بالا نیست و در ارتفاع پایین پرواز می کند.»

 

جدید ترین مطالب سایت