فروش ویژه اسلایسر هندوانه

هم اکنون این محصول با 65 درصد تخفیف عرضه شده است

فقط 10000 تومان 

خرید اینترنتی

»

پاسخ تند حافظ ناظری

آیا اثری که دست کم از لحاظ آهنگسازی، با بسیاری از آثار شنیده شده این سال ها متفاوت بوده و مورد علاقه آهنگسازان بزرگ دنیا مانند جان ویلیامز و جان آدامز قرار گرفته، در نگاه حضرتعالی حتی یک نکته مثبت هم برای اشاره کردن نداشته است؟!

هموطن: انتشار آلبوم جدید حافظ ناظری، همچنان موردتوجه محافل موسیقی در داخل و خارج از کشور است. این آلبوم که در ایران با نام «بعد یازدهم» و در خارج از کشور با عنوان «ناگفته» شناخته می شود، تنها اثر یک هنرمند خاورمیانه است که توانست از سوی بخش موسیقی کلاسیک شرکت سونی منتشر شود و بعد از یک ماه در صدر فروش جدول موسیقی کلاسیک دنیا قرار گیرد. همچون دیگر آثار هنری بعد از عرضه این سی دی، واکنش های مثبت و نقدهایی نسبت به آن صورت گرفت. هوشنگ کامکار، آهنگساز و مدیر گروه موسیقی «کامکار» در یادداشتی که اول مرداد سال جاری با عنوان «نکاتی درباره سمفونی رومی حافظ ناظری» منتشر شد، به بررسی و نقد این اثر و خالق آن پرداخته بود. حافظ ناظری که این روزها در تهران به سر می برد، با نگارش یادداشتی به اظهارات کامکار پاسخ داده است.

جناب استاد هوشنگ کامکار، در واکنش به نقد شما بر اثر نیمه منتشرشده «بعد یازدهم» در ایران، نکاتی را در تنویر افکارعمومی بازگو می کنم. هرچند نگارنده سری پرشور دارم و بسیار مشغول فعالیت های موسیقی هستم؛ اما با ورودم به تهران و مواجهه با خواست و اصرار بسیاری علاقه مندان مبنی بر روشن کردن محتوای یادداشت شما سرانجام مبادرت به نوشتن این جوابیه کردم.

نخست باید گفت که جای بسی افسوس و اندوه است دیدن چنین نقدی سراسر آکنده از بغض و ناشکیبایی، به کارگیری الفاظ تمسخرآمیز و در مواردی توهین آمیز آن هم از جانب یک استاد و مدرس سالخورده موسیقی که شایسته است سرمشق و الگوی رفتاری و هنری برای نسل های جوان و آیندگان این راه باشد... حال پرسش اینجاست که با چنین رویکردی چگونه می توان از جامعه موسیقی انتظار مهرورزی و همبستگی داشت آن هم در جغرافیای فرهنگی و سیاسی ای که پیکر نحیف این موسیقی هماره دستخوش تاراج و محرومیت ها بوده و تاسف بار تر از آن آفت تفرقه و مصیبت بی مهری به یکدیگر که دیرگاهی است دامن هنرمندان موسیقی را گرفته است. با این اوصاف آیا هنوز وقت آن نرسیده است که نقطه پایانی بر این تلخی ها بگذاریم؟ آیا در چنین فضایی می توان از نسل های آینده موسیقی انتظار پایبندی به اخلاق والای هنری و به دنبال آن حرکت و آفرینش آثاری ماندگار را داشت؟

البته برویم سراغ نوشته شما که شاید بتوان پاسخ این سوالات را با نگاهی به یادداشت و رویکرد شما جست وجو کرد.

بنده در شگفتم که چطور می شود در کنار آن همه نکات منفی برشمرده در نوشته جنابعالی که چندین صفحه به درازا کشید، در هیچ جایی حتی یک نکته و امتیاز مثبت کوچک هم در مورد این اثر گفته نشد!... آیا اصلا می توان این نوشته را نقد نامید؟! در جایی که به فرموده حافظ عیب می جمله چو گفتی، هنرش نیز بگو

آیا اثری که دست کم از لحاظ آهنگسازی، نوازندگی و خوانندگی در عین وفاداری به اصول و معیارهای موسیقی شرق و غرب، با بسیاری از آثار شنیده شده این سال ها متفاوت بوده و بعد از تایید و مورد علاقه قرارگرفتن آهنگسازان بزرگ دنیا مانند جان ویلیامز و جان آدامز (از اعضای هیات ژوری کمپانی سونی) توسط معتبر ترین کمپانی موسیقی کلاسیک جهان منتشر شده و سپس به عنوان نخستین اثر از خاورمیانه در صدر آثار پرفروش کلاسیک جهان قرار گرفته، در نگاه حضرتعالی حتی یک نکته مثبت هم برای اشاره کردن نداشته است؟! یا آنکه گفتنش خللی بر قامت موزون نقد شما می نشاند؟! شگفتا!

شما حتی در جایگاه یک منتقد، کمی تفحص نکردید تا دریابید طول زمان این اثر ۵۷دقیقه است که تاکنون تنها ۲۸دقیقه از آن در ایران به علت مشکلات کپی رایت منتشر شده، موضوعی که بسیاری از مردم هم از آن اطلاع داشتند؛ حال شما که خود را یک منتقد پرمدعا می دانید و از همه جزییات، دقایق و فعالیت های بنده اعم از مسایل تبلیغاتی، دریافت جوایز، مصاحبه ها و ظاهرا ساعت خواب و سایر امور روزمره مطلع هستید، چگونه است که از این موضوع مهم غافل ماندید، درحالی که بر آن نقد نوشتید! موضوعی که به وضوح در این آلبوم به آن اشاره شده است!... آیا این توهین به شعور جامعه و مخاطب نیست؟! با این اوصاف چگونه می توان بر صحت و سلامت این نقد، اعتبار و ارزش نهاد! استاد بزرگ، شکی نیست که میزان فروش یک اثر، دلیلی بر ارزش هنری آن نمی تواند باشد، ولی گویا شما متوجه نبوده اید که این اثر در جامعه جهانی، بسیار مورد استقبال دیگر ملیت ها قرار گرفته که سابقا روی خوشی به آثار برآمده از خاورمیانه نشان نمی دادند؛ آیا این نکته برای شما جای تامل نداشت که شاید این موضوع، گواه زبان جهانی این اثر و بیان تاثیرگذاری آن است؟

گمان می کنم همین چند نکته مذکور برای حتی یک انسان نابالغ کافی باشد تا دریابد که شما اساسا در این یادداشت به دنبال نقد یک اثر موسیقی یا به گفته کذب خودتان راهنمایی یک هنرمند جوان نبوده اید بلکه اهداف دیگری داشتید که در اینجا پیشنهاد می کنم شما به همان سیاق «سونات باباطاهر عریان» یا «رودکی» که فرمودید، نامی هم بر اسلوب این نوع نگارشتان برگزینید که اگر موسیقی شما معیارهای جهانی شدن را نداشت و جریان ساز نشد، دست آخر این سبک ادبیات نوشتاری شما برای آیندگان به یادگار بماند.   در مورد موضوع تبلیغ، برمی گردم به سال۲۰۰۰ و پس از کنسرت موفقیت آمیز کاخ سعدآباد؛ در حالی تصمیم به ترک ایران گرفتم که فرصت های بسیاری در برابر داشتم، که در آخر با چشم پوشی از همه آن فرصت های وسوسه انگیز در جست وجویی بی پایان به نیویورک آمدم، در جایی که تقریبا همه چیز را از نقطه صفر آغاز کردم و برای هفت سال در سکوت مطلق، تنها آموختم.

 امروز پس از گذشت ۱۴سال از آن روز، حتی برای یک اجرا در ایران، روی صحنه نرفته ام و جز آلبوم مولویه اثری منتشر نکرده ام، چرا؟ آیا پیش از متهم کردن بنده هرگز به این فکر کردید که اگر هدف مادی می داشتم یا به قول حضرتعالی در جست وجوی هیاهو و تبلیغ بودم، در این صورت من هم می توانستم در این سال ها با اجراها و کنسرت های متعدد و با استفاده از همین تبلیغات که انجام نگرفته، کسب شهرت و درآمد های آنچنانی کنم؟! پس چرا به این مسیر معمول و ظاهرا معقول کشیده نشدم؟! چون برای مخاطب، ارزش و احترام قایل بودم و به دنبال تکرار مکررات نرفتم، بلکه در اندیشه بازگشت با بیانی متفاوت به جست وجوی دانش و تجربه رفتم. بنابراین در طول این ۱۴سال در ایران، نگارنده فقط دو مصاحبه مطبوعاتی داشته و چند گزارش مختصر که آن هم توسط خود روزنامه نگاران منتشر شده و دیگر هیچ.

با این اوصاف شخص حضرتعالی در این ۱۴سال چند مصاحبه و رونمایی از آثار و کنسرت هایتان داشتید؟

استاد عزیز، اگر شبکه های جهانی و روزنامه های بین المللی در مورد کار و فعالیت هنری ام گزارش تهیه می کنند یا می نویسند - که این خود مایه سرافرازی و افتخار نام ایران است و ما خبرش را برای علاقه مندان منتشر می کنیم - تبلیغ به حساب می آید؟

آیا مفهوم واژه «تبلیغ» این است که اینگونه بی محابا آن را دستمایه تخریب دیگران قرار دهید؛ آن هم در حالی که اخبار مربوط به این جانب حتی در رسانه های رسمی مملکت خودم هم انعکاس خاصی پیدا نمی کند؟

 اینجانب با کدام هنرمند مشهور داخلی یا خارجی عکس یادگاری گرفتم و از آن بهره برداری کردم؟! که شما به آن اشاره کردید!

دیگر آنکه باید پرسید شما برای کدامین تبلیغ صورت نگرفته برای بُعد یازدهم چنین هیاهویی به راه انداخته اید و بر من می تازید؟! درحالی که این اثر جزو معدود آثار موسیقی بوده که حتی یک ریال هم برای تبلیغش در ایران هزینه نشده و قطعا موسسه آوای هنر این واقعیت را تصدیق می کند. من در عجبم این همه شایعه پراکنی برای چیست؟!  و همین طور آیا برای جوایزی که در جهت تقدیر به اینجانب اعطا شده است باید تاوانی برای خوشحال نبودن شما از این موضوع بپردازم؟! یا هدف تیر ملامت شما باشم؟!

امروز اگر یکی از آثار فاخر حضرت شما برای نخستین بار در تاریخ موسیقی ایران در سطح جهانی مورد استقبال و اقبال قرار می گرفت و بر صدر می نشست، در آن صورت شما چگونه عمل می کردید؟ آیا با این روحیه و مناعت طبع، مانند این حقیر تنها به چند یادداشت و اعلام خبر چند خطی در فیس بوک که اتفاقا آن هم مستقیما نه توسط شخص من بلکه توسط یک تیم اداره می شود، اکتفا می کردید؟!

و اما نام اثر که دستاویز و بازیچه دیگری برای شما بود.

شاید نام های سمفونی، سوییت و کوارتت برای عده ای ناآگاه، به تعبیر شما واژگان دهان پرکنی باشند اما در دنیای موسیقی در غرب که بنده در آن زندگی می کنم این واژه ها نه تنها بار سنگینی ندارند بلکه ملال آور و تکراری هم به نظر می آیند؛ به عنوان مثال در دانشگاهی که نگارنده در آن تحصیل کرده، موزیسین های ۹ و ۱۰ساله ای بودند و هستند که به دفعات سمفونی تصنیف کردند، بنابراین این جور دغل کاری ها و عوامفریبی ها در جهان پیشرفته غرب، جایی برای خودنمایی ندارد که شما می آیید این گونه دیدگاه خود را به ماجرا تعمیم می دهید که نگارنده به سبب بار سنگین واژه سمفونی و دهان پرکنی آن، این اثر را سمفونی رومی نامیده است، اینجا هم، مانند استدلال های دیگر شما اشکال از جای دیگر است که به قول مولانا:

پیش چشمت داشتی شیشه کبود / زان سبب عالم کبودت می نمود

 جدای از این، بنده پیش تر بارهاوبارها اعلام کرده ام که نام سمفونی برای این پروژه، از واژه سیمفونیا گرفته شده که به گروهی از موزیسین ها که با هم می نوازند اطلاق می شود و برخلاف استنباط غلط شما، سمفونی رومی نام یک پروژه است نه یک قطعه موسیقی در فرم سمفونی بر اشعار مولانا همین طور بُعد یازدهم نام بخش اول پروژه سمفونی رومی است که نسخه انگلیسی این بخش «Untold» نام دارد؛ انتخاب دونام لاتین و فارسی بر این اثر، از آن جهت بوده که غالبا انتقال مفاهیم در ترجمه از یک زبان به زبانی دیگر به طور کامل مقدور نیست.  

استاد بزرگ، تا قبل از خواندن توضیحات شما در مورد آنالیز موسیقی این اثر، غالبا با تبسم گفته های شما راجع به تبلیغات، نام آلبوم و مانند آن را دنبال کردم، با این نگاه که در نهایت همه ما انسانیم و یک جاهایی ممکن است گرفتار حسادت و تنگ نظری شویم... و از آنجا که این قبیل حرف ها برایم محلی از اعراب ندارد در ابتدا پاسخی بر آن لازم نمی دانستم؛ اما با رسیدن به صحبت های شما در مورد موسیقی این اثر، از حیرت و افسوس بر حال شما، اشک در چشمانم جمع شد و با تاثر فکر کردم که در این سال ها چه بر شما گذشته... و چگونه می توان باور کرد که شما حتی توانایی آنالیز موسیقی ساده ای چون موسیقی این بنده حقیر را هم نداشته باشید که این قاعدتا برمی گردد به زمان دانشگاه و ضعف در تمرینات دیکتیشن که مرتبط به اصول آهنگسازی است... یا آنکه خدای ناکرده به سبب بالارفتن سن، گوش موسیقیایی تان ضعیف شده و دیگر قادر به آنالیز موسیقی نیستید.

با این شرایط نمی دانم چطور تا این حد شجاعت و تهور در نوشتن این یادداشت برای آلوده کردن افکارعمومی به خرج دادید که اینجا باید گفت زهی شجاعت استاد!

حال برویم سراغ گفته های شما در قسمت موسیقی. در این قسمت شما فرمودید هارمونی نوشته شده برای گروه کر کاملا ساده است... جدی می فرمایید؟! اساسا هارمونی پیچیده چیست؟! تا آنجا که من در خاطر دارم تمام بخش های کرال آثار خود شما یا انیسون است یا از دو خط هارمونی تنال تشکیل شده، درحالی که برخلاف گفته شما، در قسمت های زیادی از قطعه بعد یازدهم در جهت ایجاد هارمونی ای غنی تر و متنوع تر، گروه کر از چهار قسمت معمول به هشت و حتی 9 قسمت تفکیک شده تا امکان و شرایط بهتری را برای رسیدن به این مقصود فراهم آورد.

 در راستای شفاف سازی تحریف شما، پارتیتور قسمتی از قطعه بعد یازدهم در زیر گذاشته شده که فواصل دیسونانس هم به سادگی در آن مشخص هستند که حال اگر گوش شما قادر به شنیدن این اصوات نبود امید است چشمان حضرتعالی توانا به دیدن این فواصل باشد.

منبع خبر: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

جدید ترین مطالب سایت