فروش ویژه اسلایسر هندوانه

هم اکنون این محصول با 65 درصد تخفیف عرضه شده است

فقط 10000 تومان 

خرید اینترنتی

»

زندان زنان و مادرانی زیرتیغ جدایی

دلم برای بچه ام تنگ شده، 16 روزه بود که دستگیر شدم. سه ماه پیش من بود، خیالم راحت بود، اما یک ماه پیش که وقت دادگاه داشتم، همسر سابقم هم آمده بود آنجا تا بچه را ببیند اما به بهانه این که پوشک بچه را عوض کند، او را برد و فرار کرد و دیگر خبری از آنها ندارم...

هموطن: صبح یک روز بهاری که هنوز هوا بوی تازگی می داد و آسمان آبی طعم زندگی می بخشید، راهی سفر شدیم، سفری کوتاه به مقصدی دور، آنقدر دور که برای بعضی ها آخر دنیا خواهد بود. سفر به یک زندان قدیمی، زندانی در نزدیکی ورامین. نامش ندامتگاه شهرری است اما در ایران به زندان زنان معروف است، چرا که در تمام کشور تنها زندانی است که همه زندانیانش زن هستند؛ زنانی با جرایم مختلف از قتل و جنایت گرفته تا فساد و فحشا و سرقت و کلاهبرداری. از پیرزن 70 ساله تا دختران جوان 20 ساله ای که در محدوده استان تهران دستگیر شده اند، همگی در این زندان به سر می برند.

زندان زنان و مادرانی زیرتیغ جدایی

به گزارش ایران، تاریخچه زندان شاید به 40 یا 50 سال قبل برمی گردد. بعد از انقلاب برای مدتی تعطیل شد و از سال 81 پس از یک بازسازی اساسی به محل نگهداری معتادان پرخطر تبدیل شد، اما از سال 90 به شکل زندان زنان استان تهران درآمد و حالا صدها زن مجرم و محکوم در آن روزگار می گذرانند.

حالا به بهانه روز زن و تولد حضرت فاطمه زهرا(س)، درهای زندان به روی خبرنگاران رسانه ها باز شده است تا از نزدیک شاهد زندگی یا بهتر است بگوییم روزمرگی زنانی باشیم که به دلایل مختلف محکوم به حبس پشت دیوارهای خاکستری و خاردار شده اند.

ملاقات با مادرانی که هر چه هستند و در هر شرایطی، اما مادرند و وظیفه مادری را به خوبی انجام می دهند. این را وقتی فهمیدم که نگاهی به بند مادران دارای فرزندان زیر 2 سال انداختم. مسئولان زندان برای این زنان بندی جداگانه در نظر گرفته اند. به در و دیوار بند و سلول ها که نگاه کنی، خودت متوجه تفاوت آن با سایر بندها می شوی. انگار مهدکودک است؛ نقاشی، عکس، پوستر و کاغذ رنگی بر در و دیوار سلول ها خودنمایی می کند. صدای گریه و خنده و بازی بچه ها به گوش می رسد، اما شاید این مادران بیش از من و امثال من قدر روزهای با فرزند بودن را می دانند.

برخی روزها را «چوب خط» می زنند چون می دانند که فرصت شان برای با هم بودن و در آغوش گرفتن جگرگوشه شان بسیار اندک است. آخر طبق قوانین زندان، آنها فقط 2 سال وقت دارند با کودک شان باشند. پس از این مدت بچه را می گیرند و می برند. اگر در بیرون زندان خانواده ای داشته باشد، بچه را به آنها می سپرند و اگر نه، جایی جز بهزیستی در انتظار کودک نخواهد بود. مسئول بند می گوید: «لحظه های تلخ و اندوهباری است آن هنگام که می خواهند کودک را از مادرش جدا کنند، دل سنگ هم آب می شود.»

اما زندان هم جای مناسبی برای این کودکان بخت برگشته نیست؛ آنها که در زندان فرزندشان را به دنیا می آورند یا آنها که با فرزند شیرخواره راهی زندان می شوند، باید بدانند که یک روز از فرزندشان جدا خواهند شد و این سرنوشتی است که خودشان رقم زده اند. در جایی میان این همه سیاهی و تاریکی، روزنه های امیدی نیز نمایان است. آنها که آستین بالا زده اند و کمر همت بسته اند تا شاید گوشه ای از دردهای این جماعت به خطا رفته را تسکین دهند. جلوه این تلاش را وقتی می بینی که وارد سالن بزرگی که در طبقه بالای زندان قرار دارد، می شویم. کارگاه خیاطی زندان که به همت بنیاد تعاون زندانیان راه اندازی شده، مکانی برای آموزش، کار، سرگرمی و کسب درآمد حلال برای زنان و مادرانی است که سخت ترین لحظه ها را بدون داشتن چشم  اندازی روشن به آینده در زندان می گذرانند.

وارد سالن که شدیم، ناگهان تمام چشم ها به سوی ما برگشت، وقتی فهمیدند خبرنگار هستیم، برخی بی اختیار روسری هایشان را تا نزدیک بینی پایین کشیدند تا چهره هایشان دیده نشود. برخی دست از کار کشیدند و سرهایشان را روی میز گذاشتند، اما عده ای دیگر لبخندی بر لب نشانده و با خوشرویی از ما استقبال کردند. روی هر میز یک چرخ خیاطی، مقداری پارچه و دو شاخه گل رز سفید دیده می شد. گفتند گل ها را به مناسبت روز زن به آنها هدیه داده اند. خبرنگارها در سالن بین زنان زندانی پخش شدند. از کنار آنها رد می شدم و سعی می کردم در چهره شان ردی از دلخوشی و رضایت پیدا کنم. در همین موقع زن جوانی صدایم کرد: «خانم، خانم.» برگشتم و نگاهش کردم. صورتش خندان بود و دندان های شکسته اش نمایان. من هم با لبخند گفتم: بله.

گفت: «دلم برای بچه ام تنگ شده، 16 روزه بود که دستگیر شدم. سه ماه پیش من بود، خیالم راحت بود، اما یک ماه پیش که وقت دادگاه داشتم، همسر سابقم هم آمده بود آنجا تا بچه را ببیند اما به بهانه این که پوشک بچه را عوض کند، او را برد و فرار کرد و دیگر خبری از آنها ندارم.»

گفتم: جرمت چیست؟

گفت: «سرقت. اما باور کنید من بی خبر بودم. یک روز همین همسر موقتم به خانه آمد و یک کارت عابربانک به من داد و گفت سه میلیون تومان پول داخلش است. دوستم بابت بدهی اش به من داده، برو برای خودت طلا بخر! من هم سادگی کردم و رفتم طلا خریدم، اما غافل از این که کارت سرقتی بود و مرا دستگیر کردند.» مریم که حالا دیگر اشک در چشم هایش حلقه زده بود،  با لبخندی که هنوز بر لب داشت، گفت: «از شوهر اولم هم یک پسر 7 ساله دارم. در این مدت او را هم ندیده ام. دلم برایش پر می زند، یکی دو بار تلفن کردم تا صدایش را بشنوم؛ با بغض گفت: مامان کجایی چرا نمی آیی پیشم؟ نکنه مرده ای و پیش خدا رفته ای؟

وقتی پسرم این حرف ها را زد، دلم ترکید. از همان روز تصمیم گرفتم به این کارگاه بیایم و کار کنم تا حداقل سرم گرم شود و کمتر فکر بچه هایم آزارم دهد. الان یک ماهه اینجا خیاطی می کنم،  دستکش می دوزم، شاید پولی هم بدهند و کمک خرجم شود.»

چند قدم آن طرف تر پیرزن  غمگینی توجهم را جلب کرد. دستانش چروکیده و صورتش تکیده بود. گفتم: مادر! شما چرا اینجایی؟

نگاهم کرد و گفت: «به خاطر پسرم، جرم او را گردن گرفتم، نگهداری مواد مخدر 6 ماهه که اینجا هستم. پسرم سابقه دار است، نخواستم دوباره گیر بیفتد. اینجا سخت می گذرد، خودم خواستم کار کنم تا کمتر کندی ثانیه ها را حس کنم.»

سالن بعدی کارگاه قالیبافی و «قاشق زنی» بود. عده ای پشت دار قالی نشسته بودند،

40-30 نفر هم پشت یک میز مستطیل شکل بزرگ سرگرم بسته بندی قاشق های یک بار مصرف بودند. بعضی ها بلندبلند حرف می زدند، شوخی می کردند و می خندیدند. یکی از آنها که زنی جوان و خوش مشربی بود، توجهم را جلب کرد. گفتم: چند وقته اینجایی؟ خندید و گفت: یک سال.

- جرمت چیست؟

قتل!

کمی جا خوردم و گفتم: چه کسی را کشته ای؟

- شوهرم را؛ بداخلاق و خیانتکار بود، هم خودم را راحت کردم هم پسرم را!

پسرت کجاست؟

- پیش عمویش است. اما اقدام کرده ام سرپرستی اش را بگیرم.

تعجبم بیشتر شد و گفتم: فکر می کنی با کاری که کرده ای، سرپرستی پسرت را به تو می دهند؟ اخمی کرد و گفت: «هر طور شده، این کار را می کنم، وقتی آزاد بشوم، باید پیش من باشد.» از این همه امیدواری و اعتماد به نفس او تعجب کرده بودم. از همه بیشتر حرف می زد و می خندید و با امید به آزادی و کسب درآمد بیشتر کار می کرد اما در مقابل زنانی هم بودند که دست و دلشان به کار و حرف زدن نمی رفت. سرد و مأیوس و خسته به نظر می رسیدند.

زهرا میرزایی، معاون اداری مالی ندامتگاه شهرری و خانم محمودی معاون قضایی زندان در این بازدید راهنمای خبرنگاران بودند. محمودی گفت: «اینجا تنها زندانی است که مجوز تأسیس آرایشگاه دارد. یعنی ما از مربیان فنی و حرفه ای دعوت می کنیم به زندان بیایند و به  مددجویان حرفه آرایشگری یاد بدهند و پس از پایان کار نیز مدرک رسمی به آنها می دهیم و جالب تر از همه این که در مدرکشان هیچ اسمی از زندان که محل دریافت مدرک و آموزش است، برده نمی شود. در ضمن یک سرگرمی و راهی برای دور شدن هر چند موقتی از مشکلات و ناراحتی هایشان است.»

دقایقی بعد با پایین رفتن از پله های آبی رنگ فلزی، به زیرزمین رفتیم. در ابتدای یک سالن بزرگ که بندهای مختلف نگهداری زنان قرار داشت، یک فروشگاه پوشاک و یک کافی شاپ دیده می شد. قرار بود فروشگاه و کافی شاپ «حامی امید» با حضور رحیم مطهرنژاد مدیرعامل بنیاد تعاون زندانیان، یوسفی رئیس زندان و چند نفر از مقام های دیگر در سازمان زندان ها افتتاح شود. مطهرنژاد همزمان با افتتاح فروشگاه و کافی شاپ گفت: «در حال حاضر بنیاد، 650 فروشگاه زنجیره ای برای رفاه حال زندانیان در سراسر کشور ایجاد کرده که مایحتاج عمومی زندانیان اعم از پوشاک، مواد خوراکی و بهداشتی به آنها عرضه می شود. رستوران، کترینگ و فست فود نیز برای تنوع مزاج و در صورتی که بخواهند غیر از غذاهای روزمره شان غذای دیگری بخرند، برایشان در نظر گرفته ایم.»

مطهرنژاد در حالی که ایجاد اشتغال را مهم ترین راه برای نجات یک زندانی و خانواده اش می دانست، گفت: «متأسفانه در کشور ما حتی یک ریال بودجه مصوب برای اشتغال زندانیان در نظر گرفته نشده است. این در حالی است که زندانی در 2 مقطع نیاز مبرم به کار دارد؛ 1- در دوران محکومیت 2- بعد از آزادی که متأسفانه برای هیچ کدام در کشور ما تدبیری اندیشیده نشده است.

زندانی و خانواده اش نیاز به زندگی دارند. زندگی یعنی امرار معاش، تحصیل، معاشرت، ازدواج و کسب و کار که باید برای تک تک آنها برنامه ریزی کرد. در کشور ما برای آزادی یک زندانی، مردم به خوبی هزینه می کنند و در جشن ها و گلریزان و ستاد دیه و غیره پول می دهند تا یک زندانی را آزاد کنند اما همین افراد حاضر نیستند به یک زندانی آزاد شده کار بدهند و با چسباندن انگ زندانی، خلافکار یا سوء پیشینه، او را از جامعه طرد می کنند.»

در همین هنگام بی اختیار یاد صحبت های زن جوانی افتادم که در کارگاه سرگرم خیاطی بود. زن زندانی اشک می ریخت و می گفت: «اگر این کار- خیاطی- را بیرون از زندان آموخته بودم و به عنوان خیاط کار می کردم، مجبور نبودم به خاطر سیر کردن شکم دو بچه ام، تن به کار خلاف بدهم و وسیله سوء استفاده دیگران شوم. ای کاش یک نفر پیدا می شد کار شرافتمندانه ای به من پیشنهاد می داد و مجبور نمی شدم برای دومین بار به زندان بیفتم.»

مدیرعامل بنیاد تعاون زندانیان در ادامه گفت: «باید کاری کرد که جامعه به سوی تولید زندانی نرود. از مردم انتظار داریم در اختلاف های مالی، خانوادگی، ازدواج و دعواهای حقوقی قبل از هر کاری، گذشت پیشه کنند و دعوای حقوقی را به کیفری تبدیل نکنند تا باعث تولید زندانی شود. زندان را به جایگاهی برای مجرمان خطرناک که وجودشان برای جامعه مضر است، تبدیل کنیم نه کسانی که مرتکب تخلف های سبک شده اند. وقتی یک مرد یا زن به زندان می افتد، یک خانواده و چه بسا چند خانواده درگیر مشکلات بزرگ می شوند و از همه بدتر این که جامعه دیگر او را نمی پذیرد چرا که ما برای بازگشت سعادتمندانه زندانی به جامعه، کار مفیدی نکرده ایم.»

وی در حالی که ایجاد شغل برای زندانیان را گامی مهم و مثبت در این راه می دانست، گفت: «در حال حاضر 60 هزار زندانی در زندان های کل کشور اشتغال دارند و دستمزد می گیرند اما به همین تعداد نیز زندانی آماده به کار داریم اما فرصت اشتغالزایی برای آنها فراهم نشده است که این نیازمند کمک و حمایت های مردمی است. علاوه بر زندانی، خانواده او نیز نیازمند حمایت است تا خدای ناکرده نبود پدر یا مادر خانواده باعث تولید یک مجرم و خلافکار دیگر در خانواده اش نشود. ای کاش به جای آن که به فکر آزادی یک زندانی باشیم، با حمایت های مالی و اشتغالزایی هزاران هزار زندانی و خانواده هایشان را نجات دهیم.»

نزدیک ظهر بود که با گذر از حیاط بزرگ و مزرعه گون زندان ورامین، آنجا را ترک کردیم اما هنوز صدای گریه کودکان بی گناه محبوس در بند، اشک های مادران دور از فرزند و چهره چروکیده مادربزرگ هایی که شاید اگر راه را به خطا نرفته بودند، حالا با احترام و عزت در خانه  هایشان میزبان فرزندان و نوه هایشان بودند، فکرم را مشغول کرده است.

جدید ترین مطالب سایت